WETENSCHAPPELIJK BTJBLAT». 39 



een gzeren staaf van meer dan een half el lang en ruim 6 m.m. middel- 

 lijn in omstreeks 15 seconden roodgloeijend , in bijna 1 minnnt schitte- 

 rend witgloeijend en na nog twee of drie minuten smolt het ijzer of zakte 

 ten minste door zijn eigen gewigt uiteen. De stukken daarvan vertoonden 

 zich na de bekoeling aanmerkelijk in structuur veranderd. Alle sjjoor van 

 vezel achtigheid in de getrokken staaf was verdwenen, het binnenste was 

 hol en als 't ware sponsachtig geworden en in den omtrek vertoonden 

 zich eene menigte langsspleten , die wijd open stonden. 



Een platina staaf van omstreeks dezelfde afmetingen werd evenzeer wit- 

 gloeijend en smolt. Toen die haar hoogsten graad van gloeijing vóór de 

 smelting had bereikt , straalde zij uit het midden der zigtbare dikte met 

 een purperblaauw licht , terwijl de kanten zich meer geelachtig gekleurd 

 vertoonden. 



Terwijl al de leden der Royal Society, die van de physica geen hoofd- 

 studie hadden gemaakt , aan deze reusachtige uitwerkselen misschien voor- 

 namelijk hun aandacht schonken, werden er nog twee andere, veel min- 

 der sterke en in 't oog vallende , maar voor den physicus veel meer op- 

 merkelijke werktuigen van dezelfden aard als het bovenvermelde , zoo niet 

 in werking , dan toch in afbeelding vertoond , het eene door siemens , het 

 andere door wheatstone. De eerste had kort te voren , en de tweede 

 weinige dagen daarna aan de Society eene verhandeling ingezonden , 

 waarin zij hetzelfde onderwerp op geheel gelijksoortige wijze behandelden 

 en tot volkomen dezelfde uitkomsten kwamen , die door de genoemde 

 werktuigen aanschouwelijk werden gemaakt en die slechts eene uitbreiding 

 zijn van de beginselen en uitkomsten van wilde. Zooals aan de lezers 

 van dit bijblad bekend is , had deze laatste aangetoond , dat , wanneer 

 men den stroom van een gewoon magneto-elektrisch werktuig rondom een 

 grooten elektromagneet leidt , tusschen of voor wiens polen een tweede 

 grootere inductor roteert , men van dezen een vele malen sterkeren stroom 

 dan van den eerstgenoemden verkrijgen kan. Op deze wijze had hij ook 

 het reusachtig magneto-elektrisch werktuig geconstrueerd , waarvaneenige 

 uitwerkselen hierboven zijn opgegeven. 



Siemens en wheatstone nu gaan eene schrede verder. Zij construeren een 

 magneto-elektrisch werktuig op de gewone wijze , behalve dat in plaats 

 van een staalmagneet een elektromagneet is geplaatst , de omwinding 

 waarvan met die van den inductor in verbinding staat. Wordt dit werk- 

 tuig in beweging gebragt , dan gebeurt er niets , zoo lang niet , zij het 

 ook slechts voor een oogenblik , een stroom door de omwinding des elektro- 

 magneets is geleid. Maar zoodra , hierdoor of door het voor een oogenblik 

 aanraken van een zijner polen met een kleinen staalmagneet , de elektro- 



