56 ALBUM DER NATUUR. — WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



daarvan is voor eenige maanden in de Comptes rendus door ons over het 

 hoofd gezien ; thans door het laatste nomnier van het PhüosopMcal magazine 

 (June 1867, p. 479) daaraan herinnerd, nemen wy het voornaamste daarvan 

 hier over. 



Een ligchaam , dat de eigenschap bezit gasbellen uit eene oververza- 

 digde gasoplossing vrij te maken , kan dit vermogen verliezen 



ö. door eene aanhoudende aanraking met die oplossing. Wanneer eene 

 glasstaaf b.v. in oververzadigd koolzuurhoudend water wordt gedompeld , 

 dan bedekt zij zich met gasbellen, die door beweging van de staaf kunnen 

 losgemaakt worden en opstijgen. Terwijl dit geschiedt , vormen zich nieuwe 

 bellen in geringer aantal en wanneer dit eenige malen is herhaald, geene 

 meer. Maar wordt dan de staaf iets dieper in het vocht gestoken, zoodat 

 een deel der oppervlakte van de eerste daarmede in aanraking komt, dat 

 nog niet gewerkt heeft , dan vormen zich daar bellen als te voren ; 



h. door een aanhoudende indompeling in zuiver water. Na eenigen tijd 

 voor een gedeelte in water te zijn gedompeld geweest , is een glasstaaf 

 aan dit deel onwerkzaam geworden ; terwijl een ander deel , dat droog is 

 gebleven , eene krachtige gasontwikkeling te voorschijn roept ; 



c. door verhitting. Een platinadraad vertoont hetzelfde versch^nsel na 

 voor een deel tot gloe^ing te zijn gebragt in eene spirituslamp : sterke 

 werkzaamheid van het onverhitte bij volkomen onwerkzaam zijn van het 

 gegloeide deel. 



Een ligchaam , dat niet met lucht in aanraking is geweest , een aluin- 

 kristal b.v. , dat zich gevormd heeft in eene oplossing van dit zout, waarop 

 eene oververzadigde gasoplossing is gegoten , kan uit de eene oplossing 

 in de andere worden overgebragt , zonder een enkel gasbelletje te doen 

 ontstaan. Bovendien verkrijgen alle ligchamen , die op een der bovenge- 

 noemde wijzen hun vermogen tot gasontwikkeling hebben verloren , dit 

 terug , zoodra zij eenigen t^d met de lucht of met eenig gas zijn in aan- 

 raking geweest. Het is dus de luchtlaag , die aan vaste ligchamen zich 

 hecht , welke als de bron moet beschouwd worden van de gasontwikke- 

 ling. Gernez heeft zich verder nog door proefnemingen overtuigd, dat 

 het hierbij alleen op den gasvorm aankomt en dat de aard van de gassen, 

 die in de oplossing voorhanden zijn en die aan het vaste ligchaam kleven , 

 in de verschijnselen geene verandering brengt. 



Wie denkt hier niet aan de proeven van dueour en anderen , betreffende 

 de momentanele verhooging van het kookpunt , of zoo men wil de over- 

 verhitting , der vloeistoffen ? Ln. 



