HERSENEN EN ZIEL. 17 



Ch. dareste is geneigd dezen regel te stellen : de verhouding tusschen het 

 hersengeioigt van een dier eenerzijds en het gewigt van %ijn ligchaam anderzijds 

 is , het overige gelijk staande, grooter hij de kleine soorten, dan hij de groote, 

 mits men zich houdt hinnen eene hepaalde natuurlijke groep van dieren. 



Een andere regel , aan welken men veel gewigt heeft gehecht , is deze , 

 dat de geestesbegaafdheid van eenig dier des te hooger staat , naarmate 

 de groote hersenen de andere deelen der hersenen meer volledig bedek- 

 ken. Maar ook bij dezen regel is het niet mogelijk hem streng toe te 

 passen. Volgens dien regel toch zouden de vos en de hond in geeste- 

 lijk opzigt op ééne lijn staan met het schaap , en zon de mensch niet 

 veel hooger staan dan de aap. 



Eene wijziging van de methode der hersenver gelijking was het , dat men 

 er zich op toelegde niet de hersenen van verschillende dierklassen, 

 maar die van menschen van verschillende begaafdheid met elkander te 

 vergelijken. Zoo ging men , blijkbaar in de onderstelling , dat de vrouw 

 in geestelijk opzigt lager dan de man staat, hersenen van mannen en 

 hersenen van vrouwen wegen en vond het gewigt der laatste 't ge- 

 ringst. Het is hier van belang in het oog te houden , dat de wegin- 

 gen geregeld door mannen werden in het werk gesteld, 't Is jammer — 

 zegt de ondeugende paul janet — dat niet ook de ^Trouwen zulke 

 wegingen van hersenen hebben gedaan , wie weet , of dan de resultaten 

 niet misschien geheel anders zouden zijn uitgevallen." "Wat hiervan 

 zij , er is geen grond om aan te nemen , dat de vrouw in geestelijk 

 opzigt beneden den man staat , zij het ook dat de man het dikwijls 

 in geleerdheid wint. En al ware dit niet zoo , nog zou men bij de be- 

 wuste onderzoekingen de hersenen zeer zorgvuldig moeten uitkiezen. 

 Anders toch liep men gevaar b.v. de hersenen van eene superieure 

 vrouw met die van een onbeduidenden man te vergelijken ! 



Moge het moeijelijk zijn te beslissen , aan wie , man of vrouw , men 

 den eerepalm der geestelijke voortreffelijkheid moet toekennen , niet 

 twijfelachtig is zulks ten opzigte van de verschillende menschenrassen. 

 Geen wonder dan ook , dat men er op bedacht is geweest de hersenen 

 van de verschillende rassen te vergelijken. Hersenen van vreemde ras- 

 sen nu zijn niet gemakkelijk te krijgen. 



Bij gebreke daarvan behielp men zich met schedels , zóó namelijk 

 dat men van deze den inhoud bepaalde. Men vulde den schedel , dien 

 men onderzoeken wilde, met eenige ligt beweegbare stof , water, gerst- 

 1868. 2 



