18 HEESEJTEN EN ZIEL. 



korrels of — wat het best is — fijne hagelkorrels en woog nu de 

 hoeveelheid, die hem vulde. Op deze wijze vond men inderdaad, 

 behoudens enkele uitzonderingen , dat de geestelijke begaafdheid in 

 regte rede staat tot den inhoud des schedels. Maar een ander inte- 

 ressant feit kwam bij de schedelvergelijking aan het licht. Gka- 

 TiOLET ontdekte , dat de naden des schedels zich bij de hoogere men- 

 schenrassen veel later dan bij de lagere sluiten. Ku laat het zich wel 

 verwachten , dat dit verschil niet onbelangrijk is voor het verschil in 

 geestelijke ontwikkeling. "Want , zijn de naden des schedels eenmaal ge- 

 sloten , dan schijnt het , dat van dat oogenblik af de groei der hersenen 

 belemmerd is. Yerder bleek het gemelden onderzoeker , dat bij de lagere 

 rassen de voorste naden des schedels vroeger dan de achterste digt- 

 groeijen. — Men heeft een tijdlang vrij algemeen aangenomen, dat mannen 

 van zeer uitstekende geestesbeschaving ook zeer groote hersenen heb- 

 ben , en menigeen van mijne lezers meent misschien niet anders. In- 

 derdaad , het ontbreekt niet aan opgaven , die voor dat gevoelen pleiten. 

 Zoo geeft men voor de hersenen van ceomwell en voor die van byron een 

 buitengewoon gewigt op. Deze opgaven echter zijn zóó enorm , dat lelut 

 geen zwarigheid maakt ze sterk te wantrouwen. Ook cuviee zou , naar 

 men zegt, zich door bijzonder zware hersenen onderscheiden hebben. 



Tegenover deze opgaven staan de onderzoekingen van e. wagnee. 

 "Wagner geeft eene lijst van 964 hersenwegingen , waarop o. a. de her- 

 senen van zeer beroemde personen als gatjss , dtjpuyteen , heemann de 

 philoloog, HAUSSMANN de mineraloog , fuchs voorkomen. De uitkom- 

 sten van deze wegingen nu ontnemen aan gemelde beweringen voor een 

 goed deel hare kracht. En niet anders doen het sommige andere waarne- 

 mingen , zoo ze juist zijn. De hersenen van schiller , zoo nl. beweert 

 CAEUS , hadden geen bij zonderen omvang , evenmin hadden het die van 

 NAPOLEON. En DESCAETES hccft , naar men zegt , een klein hoofd gehad. 



Uit de physische hoedanigheden der hersenen valt weinig af te lei- 

 den voor de kennis van het verband , in welke zij tot de zielsverrigtingen 

 staan. Hare chemische zamenstelling nu levert tot dat doel niet veel 

 beters op, "Wel hebben sommigen , moleschot en feueebach , in ernst 

 beweerd, dat de geestelijke ontwikkeling afhangt van het gehalte der 

 hersenen aan phosphorus. Dit gaat echter niet op , want de hersenen van 

 den visch bevatten eene groote hoeveelheid phosphorus en toch doet men 

 dit dier , naar jan et beweert , volstrekt geen onregt , zoo men weigert 



