HEESENEN EN ZIEL. 23 



striata bij do willekeurige bewegingen eene rol spelen: bloeduitstortin- 

 gen in die deelen brengen verlamming te weeg. Naar alle waarschijn- 

 lijkheid is de graauwe schors van de hersenen voor de hoogere verrig- 

 tingen des geestes van veel belang. Ontsteking van de oppervlalde 

 der hersenen, mits ze namelijk eene aanzienlijke uitbreiding heeft, 

 schijnt onvermijdelijk de hoogere zielsvermogens te belemmeren. In 

 de binnenste deelen van de hersenen daarentegen kunnen belangrijke ver- 

 wondingen bestaan zonder tot merkbare zielsziekte aanleiding te geven. 



Het is hier de plaats om te spreken over eenige hoogst opmerkelijke 

 ziektegevallen , die in den laatsten tijd sommige Fransche geleerden 

 hebben bezig gehouden. Ik bedoel de volgende. 



Na een aanval van beroerte komt het wel voor, dat de mensch niet 

 het v(^rmogen van denken, maar het vermogen om zijne gedachten uit 

 te sprehcn geheel verloren heeft. Bij zoo iemand heeft men dit : hij mist 

 het bestuur over zijne spraakorganen en toch zijn deze™geenszins verlamd. 



De beroemde ïeousseau , onlangs door den dood aan de wetenschap 

 en zijne vele patiënten ontrukt , verhaalt van een man , die na eene 

 beroerte de spraak verloren had , maar nogtans zich in schrift zeer ver- 

 standig en duidelijk wist uit te drukken. 



Een ander lijder, zonder krankzinnig te zijn, antwoordde op iedere vraag, 

 die men hem deed, met „iVy (^ P<^^ ^^ danger^ Later zeide hij ook wel: 

 „iY'y a pas de doutey Eindelijk , na veel inspanning, bragt hij het zoover 

 om nu en dan „tout de même''' te zeggen. Hier bleef hij bij staan. 



Wederom een ander zeide telkens „ Coucici" en als men hem boos 

 maakte „ Saccon.''^ 



Dergelijke gevallen , waar alleen het spraakvermogen en niets anders 

 dan dit verloren is , zijn zeer zeldzaam. Maar dikwerf gebeurt het , 

 dat de lijder behalve het spraakvermogen ook andere vermogens ver- 

 loren heeft. Een patiënt van botjillaud miste het vermogen om zamen- 

 hangende gedachten te schrijven. Daarentegen kon hij goed compone- 

 ren en zijne compositiën op de piano uitvoeren. Een ander vergat be- 

 paalde woorden als „cliapeau , parapluie^'* enz. Een derde vergat alle 

 zelfstandige naamwoorden , een ander alle werkwoorden. Wederom een 

 ander gaf aan alle woorden denzelfden uitgang en hij zeide b.v. : ^,lontif 

 voor honjour^'' en „ventif voor vendredi'^ enz. Eene dame uitte tegen 

 wil en dank grofheden en andere hoogst ongepaste dingen met de 

 onschuldige bedoeling om iemand beleefd te ontvangen, enz. 



