28 DE yATÜUBLIJKE HISTORIE VAN CAJUS PLINIUS. 



orde niet aan. Maar die schijnbare orde wordt niet alleen door den 

 gebrekkigen grondslag der verdeeling , doch ook door de veelvuldige 

 uitwijdingen van den geleerden schrijver bijkans geheel opgeheven. Van 

 geene der vier hoofdgroepen, landdieren, waterdieren , vogels en insek- 

 ten, die plinius bij zijne bewerking van de natuurlijke geschiedenis 

 van het dierenrijk aanneemt , is iets bepaalds gezegd , 't geen men met 

 eene wezenlijke onderscheiding kan vergelijken, uitgezonderd alleen de 

 insekten, die om de insnijdingen {incimraé) aldus genoemd worden. In het 

 elfde boek handelt plinius vooral uitvoerig over de natuurlijke geschiedenis 

 der bijen ; wij vernemen uit zijne mededeelingen , dat men reeds destijds 

 de huishouding dezer insekten waarnam in doorschijnende korven , die met 

 hoorn , gelijk men zich tot lantaarnen bediende , bedekt waren. Ook 

 de wespen , mieren , cicaden worden in dat boek behandeld , terwijl 

 tevens omtrent de kevers iets gezegd wordt , zooals ook omtrent schor- 

 pioenen en spinnen , en wij zouden dus hier de gekorvene dieren , 

 zooals LiNNAEUs ZO iu ééne klasse plaatste , zonder vreemde bijvoegsels 

 bijéén vinden , wanneer niet , zonderling genoeg , in datzelfde boek ook 

 de Stelliones vermeld waren , hagedisachtige dieren , die men thans 

 Gecko's noemt, en welke, volgens plintus, met den Kameleon in ge- 

 steldheid overeenstemmen , hoezeer de Kameleon in het achtste boek 

 onder de landdieren is opgenomen , en ook , gelijk andere hage- 

 dissen, met de insekten geene overeenkomst heeft. De grootste ver- 

 warring daarentegen heerscht in het achtste en in het negende boek , 

 want onder de landdieren komen zoogdieren , slangen en hagedissen 

 en onder de waterdieren niet slechts de walvisschen en visschen voor, 

 maar ook de weekdieren , de schelpdieren , de schaaldieren en de spon- 

 sen. Onder weekdieren {Mollia) verstaat pliniüs dezelfde dieren, die 

 AEiSTOTELES „malaka" noemde ; het zijn de Cephalopoden der nieuwere 

 zoölogie ; maar hoe weinig begrip plinius van een ware rangschikking 

 der dieren had , blijkt onder anderen daaruit , dat hij deze in het water 

 levende dieren ook visschen noemt, maar visschen zonder bloed ^). Eene 

 geringere verwarring biedt het tiende boek aan , waar onder de vogels geene 

 dieren voorkomen , die men niet ook thans nog vogels noemt , dan alleen 

 de vledermuis , van welk diergeslacht plinius uitdrukkelijk vermeldt , 

 dat het alleen onder de vogels levendbarend is en zijne jongen zoogt ^). 



') nPiscium quidam sanguine carent." Lib. IX, cap. 44. 

 2) Lib. X, cap. 61. 



