30 DE NATUURLIJKE HISTOEIE VAN CA.TUS PlTNIUS. 



Daar de Romeinen vele dieren uit vreemde gewesten naar Rome over- 

 bragten , die in den tijd van aeistoteles of in h.et geheel niet of slechts 

 gebrekkig bekend vs^aren , blijft , niettegenstaande de meerdere voortref- 

 felijkheid van den Griekseheu schrijver, plinius onmisbaar voor de ge- 

 schiedenis der zoölogie. 



Nog een enkel woord over den stijl van plinius. Zijne schrijfwijze 

 is wel zeer ongelijk en doorgaande dor en afgebroken , somtijds door 

 gedrongenheid duister , maar er komen echter vele plaatsen bij dezen 

 schrijver voor, waar de stijl zich verheft en door gelukkige keuze en 

 grooten rijkdom van woorden schittert. Als zoodanig zoude ik b.v. de 

 beschrijving van het gezang der nachtegalen moeten vermelden , wanneer 

 ik mij in staat gevoelde door eene vertaling weer te geven , 't geen in 

 die beschrijving bijkans eene nabootsing van den afwisselenden, nu 

 slependen dan trillenden toon des rijk begaafden zangvogels is. Op 

 andere plaatsen treft ons de bitterheid van een zeker pessimismus , 

 waarmede plinius de menschelijke natuur en het levenslot des menschen 

 beschouwt ; of de scherpe verontwaardiging , waarmede hij menschelijke 

 ijdelheid en de weelde van zijnen tijd geesselt. Die plaatsen leest men 

 gaarne herhaalde malen; maar tot eene achtereen voortgezette lezing 

 van een enkel boek behoort een taai geduld , dat zich door geene be- 

 zwaren laat afschrikken. De enkele schitterende plaatsen zijn daarbij 

 niet altijd vrij van eene zekere declamatie , zoo als wij die ook bij 

 SENECA aantreffen. De edele eenvoudigheid van den ouden tijd was na 

 de eeuw van augustus verdwenen. 



Uit het leven van plinius vermelden wij nog enkele bijzonderheden, 

 zoo beknopt mogelijk ; de voortbrengsels van den menschelijken geest 

 kunnen gewoonlijk eerst regt begrepen worden , wanneer wij ze in 

 verband brengen met de levensomstandigheden der auteurs. Uit Como 

 of , zooals anderen beweren , uit Yerona geboortig , had hij vroeger in 

 een Romeinsch leger gediend , dat onder corbulo tegen de Germanen 

 gestreden had, en hij beschreef die Germaansche oorlogen in twintig 



Klappersteen. Haüy zegt in zijne Mineralogie , dat men er groote krachten ter ge- 

 nezing zoo wel als ter voorkoming van kwalen aan heeft toegeschreven , en dat 

 PLINIUS beweert , dat alleen zoodanige aëtiten eenig vermogen hebben , welke uit een 

 adelaarsnest genomen zijn. [Sed vis illa medica non est nisi nido direptis). Hij be- 

 sluit deze mededeeling met de puntige opmerking: til avait raison , quand on les 

 trouvera ld , on pourra croire u leur vertu." Traite de Mineralogie. Seconde Edit. , 

 1822 , Tom. IV , p. 105. 



