38 CHRISTIAAN HUTGENS 



Men is in onzen tijd, waarin de optische hulpmiddelen zoo zeer ver- 

 beterd en groote kijkers overal verbreid zijn , zoo gewoon geworden aan 

 de ontdekking van nieuwe bemelligchamen , dat men, om zich de gewaar- 

 wordingen, die den zesentwintigjarigen buy&ens op dit oogenblik beziel- 

 den , regt levendig voor te stellen en zijne ontdekking naar waarde te 

 schatten , zich terugdenken moet in den tijd , waarin zij plaats had. 



Tot in het begin der zeventiende eeuw kende men slechts vijf planeten 

 of dwaalsterren : Mercurius , Yenus , Mars , Jupiter en Saturnus. Voor 

 hen , die het stelsel van copeenicus aannamen , was de aarde eene zesde. 

 Alleen deze bezat een maan , welke zich daarom heen beweegt. Zoo was 

 derhalve het geheele getal der bekende , van plaats veranderende hemellig- 

 chamen zeven, In 1608 werd hier te lande de verrekijker uitgevonden, 

 en reeds den 7den Januarij 1610 zag galilei met het nieuwe werk- 

 tuig drie der manen van Jupiter en , zes dagen later , de vierde. De ont- 

 dekking van het manenstelsel van Jupiter was niet enkel op zich zelve ge- 

 wigtig , zij was ook een steun voor hen , die met copeenicijs meenden , dat 

 de zon stil staat en de planeten met de aarde daarom heen wentelen, Na- 

 tuurlijk rees nu het vermoeden , dat ook nog andere planeten van manen 

 vergezeld zouden zijn. De kijkers werden gerigt naar Yenus , Mars, vooral 

 naar Saturnus , maar te vergeefs. Intusschen hadden die kijkers zeer be- 

 langrijke verbeteringen ondergaan , zoodat zij in optisch vermogen veel 

 vooruit hadden boven het gebrekkige werktuig , waarmede galilei zijne 

 ontdekkingen gedaan had. Het holle oogglas was door een bol glas ver- 

 vangen, en daardoor was men in staat gesteld aan de kijkers eene veel 

 grootere lengte te geven , waardoor hun vergrootend vermogen in gelijke 

 mate klom. Sommigen hadden reeds kijkers van dertig en meer voeten 

 lengte vervaardigd. Doch in weerwil van alle pogingen was het niet 

 gelukt aan de reeds bekende ligchamen van het planetenstelsel een enkel 

 toe te voegen. Wel is waar had eenige jaren vroeger (1643) een Capu- 

 cyner monnik , antonitjs maeia de eheita, niet minder dan zes wachters 

 aan Saturnus toegekend , maar het naauwkeuriger onderzoek van hevelitjs 

 had geleerd , dat deze slechts in zijne verbeelding bestonden. 



En ziedaar, — vijfenveertig jaren na de ontdekking der Jupiter-manen 

 of der Medicéische sterren , gelijk galilei deze noemde , valt aan onzen 

 nuYGENS het geluk ten deel voor het eerst wederom eene dergelijke ont- 

 dekking te doen. Hij haast zich echter niet haar bekend te maken, 

 maar drie maanden lang beschouwt hij op eiken helderen avond de pla- 



