40 CHEISTIAAN HUTGENS , 



aaaaaaa ccccc d eeeee h iiiiiii Uil mm nnnnnnnnn ooo pp q rr s ttttt 

 uuuuu. 



"Wij zullen zoo dadelijk zien , welke er de zin van is. Vooraf ecliter 

 moeten wij de beide broeders constantijn" en cheistiaan in onze ge- 

 dachten vergezellen op reis naar Frankrijk. Deze reis had plaats in de 

 laatste helft van het reeds genoemde jaar 1655. Zij schijnt voornamelijk 

 ondernomen te zijn om cheistiaan gelegenheid te geven zich den graad van 

 doctor in de regten te verwerven aan de protestantsche akademie te An- 

 gers. "Waarschijnlijk geschiedde zulks op bepaald verlangen des vaders. 

 Bijna zonde men op het vermoeden komen , dat het verkrijgen van dien 

 graad aan een onzer vaderlandsche akademiën met meerdere moeijelijkheid 

 gepaard ging dan te Angers. Hoe dit zij , christiaan htjtgens zoude voor- 

 zeker in de oogen van het nageslacht er niets bij verloren hebben , indien 

 hij zich het regt om Juris doctor bij zijnen naam te voegen niet verwor- 

 ven had , een regt trouwens , waarvan hij , voor zoo ver ik weet , ook 

 nimmer gebruik heeft gemaakt. Doch op diezelfde reis bezochten de 

 broeders ook Parijs en knoopten daar betrekkingen aan, die later op het 

 levenslot des jongsten van grooten invloed zouden worden. 



Van zijne reis teruggekomen , schreef hutgens eene verhandeling „over 

 de kansen in het dobbelspel." Dit opstel is merkwaardig, omdat het, 

 volgens DELAMBEE , de eerste geregelde verhandeling over de kansrekening 

 of waarschijnlijkheids-rekening is , ofschoon pascal en eeemat reeds eenige 

 daartoe betrekkelijke vraagstukken hadden opgelost. Zijn leermeester 

 VAN scHOOTEN was dau ook zoo zeer ingenomen met dit werk van zijnen 

 leerling , dat hij de moeite nam om het in het latijn te vertalen en het 

 in 1657 in druk uitgaf achter zijne Exercitationes mathematicae. 



Doch , werden de dagen aan wis- en , — zoo als wij dadelijk nader 

 zullen vermelden, — aan werktuigkundige onderzoekingen besteed, ook 

 de nachten gingen niet ongebruikt voor hem verloren. Hij had na zijnen 

 eersten verrekijker er nog twee andere gemaakt , een van twaalf en een 

 van drieëntwintig voeten. De laatste had eene vergrooting van ongeveer 

 honderd maal. Daarmede beschouwde hij dagelijks den hemel , zoo dik- 

 werf de toestand der lucht zulks veroorloofde. Uit het verslag zijner 

 waarnemingen blijkt , dat hij niet zelden tot drie ure des nachts of, mid- 

 den in den winter , reeds ten vijf ure des morgens zijn kijker naar den 

 hemel rigtte. In dit tijdperk valt dan ook verreweg het grootste deel 

 der sterrekundige waarnemipgen van huygens. De vrucht dier driejarige 



