44 CHRISTIAAN HUTGEIf S , 



blik geslagen werd in die oneindig ver verwijderde streken van het 

 heelal , welke zelfs voor de volkomenste kijkers van den tegenwoordigen 

 tijd niet geheel bereikbaar zijn. Eindelijk vinden wij nog in datzelfde 

 geschrift de eerste beschrijving van eenen oculair-mikrometer , waarvan 

 de vinding , hoe eenvoudig ook , toch vernuftig moet genoemd worden. 



In het brandpunt van het oogglas werd namelijk een ringvormig 

 diaphragma geplaatst , door welks randen het gezigtsveld scherp begrensd 

 werd. Nu bepaalde huygens in de eerste plaats de middellijn van dit 

 gezigtsveld naar den tijd gevorderd voor den doorgang eener ster ; die 

 tijd werd gemeten door de bewegingen van een slinger. Om vervolgens 

 te vinden, hoe groot het breukdeel van die middellijn was, dat door 

 eenig voorwerp of afstand aan den hemel werd ingenomen , schoof hij 

 van ter zijde een spits toeloopend metalen plaatje van een zeer lang- 

 gerekte driehoekige gedaante in het gezigtsveld en nam waar, welke 

 de plaats was van dit plaatje , waar dit het voorwerp juist geheel be- 

 dekte. Die plaats daarop met een passer gemeten zijnde, werd gemak- 

 kelijk de verhouding gevonden tusschen de aldus verkregen middellijn 

 van het voorwerp en de geheele grootte der ringvormige opening , welke 

 het gezigtsveld begrensde. 



Wij zijn echter den tijd reeds iets vooruit geloopen. Toen het Systema 

 Saturnium verscheen, namelijk in 1659, had HUTGEisrs zich nog op eene 

 geheel andere wijze aanspraak verworven op den dank zijner tijdgenoo- 

 ten en van het nageslacht. 



Eeeds in het begin van 1656 kwam hij op het denkbeeld om , ter 

 naauwkeurige tijdsbepaling , een slinger met een uurwerk te verbinden. 

 Dit gelukte hem na eenige voorbereidende proefnemingen volkomen , en 

 den 16den Junij 1657 verkreeg hij voor zijne uitvinding een octrooi van 

 de Staten der Vereenigde Provinciën. 



Zelden heeft eene uitvinding meer de belangstelling van het algemeen 

 ondervonden en zich spoediger eenen weg gebaand , dan die der slinger- 

 uurwerken. En geen wonder ! Nu voor het eerst was een middel ge- 

 vonden om den tijd met juistheid te meten. Huygens had aan elkeen 

 een onschatbare dienst bewezen , — aan de geheele maatschappij , voor 

 welke eene juiste vcrdeeling van den tijd zooveel is als orde , regelmaat 

 in alle bedrijven , — aan de wetenschap , vooral aan de sterrekunde , 

 die zonder naauwkeurige tijdsbepalingen slechts met onzekere schreden 

 kan voorwaarts gaan, — aan dep. zeevaarder, die, zoo hoopte men, 



