m ZIJN LEVEN EN WEEKEN GESCHETST, 45 



daarin eindelijk het lang gewenschte en gezochte middel zou vinden om 

 de lengte op zee te bepalen. Hij droeg zijn octrooi over aan een uur- 

 werkmaker te 's Gravenhage , genaamd samuel coster, en eerlang werden 

 in een aantal steden in ons vaderland de oude gebrekkige toren-uurwer- 

 ken vervangen door slinger-uurwerken. Het eerst geschiedde dit op den 

 toren te Scheveningen , in 1658, en nog in hetzelfde jaar op den doms- 

 toren te Utrecht. Spoedig echter werden de slinger-uurwerken nage- 

 maakt , hier te lande door zekeren douw , een uurwerkmaker te Rotter- 

 dam , die achter het geheim was gekomen , nog vóór dat hutgens zijn 

 octrooi had genomen , en evenzoo elders , in alle landen van Europa , 

 ook in Frankrijk , waar het verzoek van huygens om octrooi geweigerd 

 was. Eerlang waren al de zalen van het paleis van lodewijk xiv van 

 slinger-uurwerken voorzien. 



Het kan geene verwondering wekken , dat de eer eener zoo nuttige 

 uitvinding door meer dan een aan huygens betwist werd. Het is het 

 algemeene lot der uitvinders van alle tijden. Slagen zij niet , dan heet 

 het, dat zij eene hersenschim najoegen; slagen zij wel, dan dagen aan- 

 stonds anderen op , die beweren hetzelfde ook reeds gevonden te hebben. 

 De waarheid is deze. Toen galilei de eigenschappen van den slinger 

 had ontdekt, lag het als van zelf voor de hand dezen ook als tijdmeter 

 te gebruiken. Galilei deed zulks ook, en zijn voorbeeld werd door alle 

 sterrekundigen gevolgd. Doch een slinger houdt na korteren of langeren 

 tijd op te schommelen. Men moest hem derhalve weder in beweging 

 brengen en deed dit met de hand. Bij eenigzins langdurige sterrekun- 

 dige waarnemingen was een bijzonder persoon daarmede belast. Men 

 was echter reeds vóór huygens er op bedacht geweest deze taak aan 

 werktuigelijke inrigtingen op te dragen. Galilei zelf , die de lengte op 

 zee door de eclipsen der Jupiter-manen wilde bepalen en , na bij andere 

 regeringen schipbreuk geleden te hebben, zijn geheim in Maart 1636 

 aan de Staten-Generaal aanbood , waarvoor hij bij voorraad met een gou- 

 den keten vereerd werd , had daartoe een plan ontworpen , dat echter 

 geheel verschilde van dat der latere slinger-uurwerken van huygens en 

 bovendien nimmer tot uitvoering is gekomen. Het schijnt echter, dat 

 of galilei zelf óf zijn zoon vincenzio later nog andere inrigtingen be- 

 proefd hebben , doch zonder goed gevolg , evenmin als hevelius te 

 Dantzig , die , toen huygens zijne uitvinding deed , zich ook bezig hield 

 met het zoeken naar gepaste middelen om den slinger voortdurend in 



