IN ZIJN LEVEN EN WERKEN GESCHETST. 51 



had bezig gehouden , eerst te Parijs voltooide. Sterrekundige waarne- 

 mingen hielden hem in dien tijd slechts weinig bezig , en wanneer hij 

 den kijker naar den hemel rigtte , dan was het doorgaans in gezelschap 

 van piCAED of van cassini. Dat daarbij de planeet Saturnns voortging 

 in de eerste plaats zijne aandacht te trekken , zal ter naauwernood be- 

 hoeven gezegd te worden. 



Yoorts dagteekenen uit dit tijdperk eenige zijner uitvindingen , waar- 

 onder een paar zijn , die algemeenen ingang vonden en welker nut zich 

 tot aan den huidigen dag heeft uitgestrekt. 



De eerste was die van het thans gewoonlijk onder den naam van 

 „controleur" bekende werktuig, waardoor de bewegingen van den baro- 

 meter vergroot worden teruggegeven. In het eerste door huygens in 

 1672 vervaardigde werktuig van dien aard was de eene arm gevuld 

 met een mengsel van zes deelen water en een deel sterk water, met 

 een droppel olie aan de oppervlakte om de verdamping te verhinderen. 

 Het was veertien maal gevoeliger dan de gewone barometer en voorzien 

 van^een thermometer. Huygens beval dit werktuig , behalve als gewone 

 huisbarometer , waartoe het sedert altijd gediend heeft , ook aan tot het 

 meten van bergen , waartoe het voorzeker minder geschikt is. 



De tweede hier bedoelde uitvinding was van meer gewigt. Het was 

 die van de met een spiraalveer verbonden onrust , waardoor het mogelijk 

 werd aan de zakuurwerken eenen geregelden gang te geven. Deze uit- 

 vinding had plaats in 1675. Inderdaad doet zij in belangrijkheid niet 

 onder voor die der slinger-uurwerken. Huygeks zelf meende reeds , dat 

 men daarin een zeer geschikt middel ter bepaling der lengte zoude heb- 

 ben. Later werden de aldus ingerigte uurwerken zulks ook werkelijk , 

 doch^'eerst nadat men bovendien het middel had gevonden om den in- 

 vloed van het verschil in temperatuur op hunnen gang door den com- 

 pensatie-toestel te verbeteren. 



Ook deze uitvinding , waarop huygens een octrooi had genomen , 



werd hem betwist, evenals vroeger die der slinger-uurwerken. Een 



zekere abt d'sautepeitille , zoon van een bakker te Orleans , beweerde 



hetzelfde gevonden te hebben en deed hem een proces aan. Hoewel 



het nu gebleken is , dat de zoogenaamde uitvinding van d'haijtefeuille 



geheel verschilde van die van huygexs , zag deze edelmoediglijk van 



zijn regt af , en zoo werd de hoogst gewigtige , door hem uitgedachte 



verbetering der zakuurwerken het eigendom van het algemeen. 



4* 



