52 CHRI8TIAAN HÜYGENS , 



Eene andere uitvinding van huygens , namelijk van een verbeterd 

 werktuig tot waterpassing, vermelden wij slechts in het voorbijgaan, 

 even als dat hij het eerst op het denkbeeld is gekomen om een metalen 

 spiegeltje met het oculair van den verrekijker te verbinden om de beel- 

 den reg-t te keeren. 



Is het te verwonderen , wanneer wij terugzien op de reeds lange lijst 

 van ontdekkingen en uitvindingen door hutgens gedaan , dat montucla 

 van hem zegt: „Il n'est personne dans Ie dix-septième siècle, si nous 

 „en exceptons galilei et newton, a qui la mécanique ait des obliga- 

 „tions plus nombreuses qu' a hijygens" , terwijl délambee van hem ge- 

 tuigt : „ Hutgens est immortel par ses idees sur les forces centrales , 



„par son pendule et son ressort spiral Ces découvertes 1'ont place 



„parmi les astronomes et les géomètres du premier rang." 



Het was ook gedurende zijn verblijf te Parijs , dat huygens zijne theo- 

 rie der middelpunt-vliedende krachten ontwikkelde , die sedert algemeen 

 als juist is erkend en eenen gewigtigen invloed heeft gehad op" den ver- 

 deren voortgang der wetenschap. Ook deelde hij in den boezem der 

 akademie het eerst (in 1669) zijne beschouwingen over de zwaartekracht 

 mede , die , hoewel eerlang door de hoogst gewigtige ontdekkingen van 

 newton op dit gebied in de schaduw gesteld , toch zeer merkwaardig zijn 

 en de kiem bevatten van hypothesen aangaande den eigenlijken aard der 

 zwaartekracht , welke in onzen tijd en zelfs zeer onlangs op nieuw ge- 

 opperd zijn. In deze verhandeling over de oorzaak der zwaarte vinden 

 wij ook het eerst gewag gemaakt van de afplatting der aarde aan de 

 polen. Huygens besluit daartoe , op grond der waarnemingen met 

 slingers op verschillende punten der aardoppervlakte gedaan. Hij kan 

 deze niet anders verklaren dan door aan te nemen , dat de doorsnede 

 der aarde niet een cirkel, maar een ellips is, „ofschoon, — zoo voegt 

 hij er bij , — deze verklaring welligt paradox zal klinken." Men kan 

 „zich echter wel voorstellen , — aldus besluit hij , — dat , toen de deel- 

 „tjes , die thans de aarde zamenstellen , door de zwaartekracht vereenigd 

 „werden, terwijl zij toen reeds eene ronddraaijende beweging hadden, 

 „de aarde dien vorm moest aannemen." Het schijnt uit die woorden te 

 blijken , dat de latere nevelhypothese van kant en van laplace toen 

 reeds huygens voor den geest zweefde. Gedurende de vijftien jaren van 

 zijn verblijf te Parijs was huygens meer dan eens ernstig ongesteld ten 

 gevolge van te ingespannen werkzaamheid. Tweemaal deed hij uit dien 



