56 CHRI8TIAAN HXJYGENS, 



de „nieuwe Tsdjze van rekenen" uitgevonden. Hijygens , op dit tijdstip 

 reeds een bejaard man , stuitte in de toepassing daarvan aanvankelijk op 

 zwarigheden en meende , dat de meeste vraagstukken , tot welker oplos- 

 sing zij werd aanbevolen , ook zeer wel langs eenen anderen weg konden 

 worden beantwoord. Hij toonde dit zelfs door voorbeelden aan , maar 

 eindigde tocb met te erkennen , dat de nieuwe rekenmethode langs een 

 korteren weg tot het doel leidde en dat leibnitz en beknoijilli daardoor 

 vraagstukken hadden opgelost , die de magt van de tot dusver aange- 

 wende methoden te boven gingen. 



Onafgebroken bleven zijne pogingen om door het juiste meten van den 

 tijd de lengte op zee te bepalen. Ook na zijne terugkomst in Nederland 

 werden de daartoe strekkende proeven met uurwerken aan boord van 

 schepen voortgezet. Dit geschiedde tweemaal, t.w. in 1686 en 1690. 

 De uitkomsten beantwoordden echter niet aan zijne verwachting. Des- 

 niettegenstaande gaf hij de hoop niet op. Integendeel , nog in het begin 

 van 1693, dus twee jaren voor zijnen dood, bedacht hij achtereenvol- 

 gens twee nieuwe toestellen , waardoor , naar hij vertrouwde , alle be- 

 zwaren zouden overwonnen zijn. Deze nieuwe uurwerken waren niet 

 voorzien van een slinger, maar van een onrust of balans van een bijzon- 

 deren vorm , dien hij daaraan op wiskundige gronden gegeven had. Hij 

 deed daarmede nog eene reeks van waarnemingen , waarvan de aantee- 

 keningen bewaard zijn gebleven, doch het blijkt niet, dat deze laatste 

 uurwerken immer met een schip zijn medegegeven. 



Het mechanisch genie van huygens bleef gedurende dien tijd ook nog 

 in andere rigtingen werkzaam. I^Taar aanleiding van een boek van 

 EENAN, in 1689 verschenen, schreef hij „over de bewegingen van een 

 schip" ; voorts „over het evenwigt van de balans." Ook gaf hij de 

 beschrijving van een trouwens reeds tijdens zijn verblijf te Parijs uitge- 

 dacht en vervaardigd werktuig , geschikt om beweegkracht uit te oefenen 

 door middel van het telkens ontvlammen van buskruid en de daarop vol- 

 gende tegendrukking der lucht. Hij erkent zelf, dat dit werktuig, in 

 de hoofdzaak bestaande uit een hollen cylinder, waarin een zuiger op 

 en neder wordt bewogen , nog onvolkomen is , maar meent , dat het 

 langs dien weg eenmaal mogelijk zal zijn met een werktuig van ge- 

 ring gewigt en dat slechts weinig ruimte inneemt, groote kracht uit 

 te oefenen. Men vergete niet, dat, toen huygens dien toestel uitdacht, 

 men geene andere beweegmiddelen kende dan wind , stroomend water en 



