58 CHEISTIAAN HTJYGENS, 



was het objectief met het oculair door een buis te verbinden, iets, 

 dat zoo al niet volstrekt onmogelijk , toch zeer bezwaarlijk zoude zijn. 

 Op Hofwijck werd een vijftig voet hooge mast opgerigt , waarlangs (zie 

 PI. II ah), door middel van een over katrollen loopend koord {g h g) een 

 plank (/ƒ ) kon worden opgeheschen , die den objectieftoestel {i k) droeg. 

 Deze bestond uit een korte blikken bus , waarin het objectief besloten 

 was , welke bus door tusschenkomst van een op de plank bevestigd bol- 

 scharnier en een toegevoegd evenwigt (w) in allerlei rigtingen kon bewogen 

 worden. Dit geschiedde door een lang koord {l u), waarvan het boveneinde 

 bevestigd was aan eene met de obj ectief bus verbonden staaf , terwijl het 

 benedeneinde , door tusschenkomst van een dergelijke staaf , verbonden 

 was aan de bus , die het oculair bevatte , dat de beneden op den grond 

 staande waarnemer in de hand hield. Het kwam er dan op aan , door 

 gepaste besturing van de beide koorden, het objectief en het oculair zoo 

 te rigten , dat beiden dezelfde as hadden , in welks verlenging zich het 

 voorwerp bevond , dat men wenschte te beschouwen. 



Men gevoelt dadelijk , hoe groote bezwaren deze omslagtige en , hoe 

 vernuftig ook , toch zeer gebrekkige inrigting bij het gebruik moest op- 

 leveren. Het getal der daarmede door htt-sgens verrigte en in zijn dag- 

 boek opgeteekende waarnemingen is dan ook gering. Daaronder is geene 

 enkele ontdekking van eenig gewigt. In 1684 zag hij echter voor het 

 eerst de vierde ster in het trapezium der nevelvlek van oeion. Die 

 nevel vlek , een zijner eerste ontdekkingen , is ook het voorwerp zijner 

 laatste sterrekundige waarneming geweest. Den 4den Februarij 1694, 

 in het jaar voor zijnen dood, maakte hij daarvan eene voor ons bewaarde 

 penteekening in zijn dagboek. 



Het kon wel niet anders , of de gesprekken der beide broeders moesten 

 dikwerf hunne gezamenlijke werkzaamheden en waarnemingen tot onder- 

 werp hebben , en even natuurlijk is het , dat die gesprekken niet enkel 

 liepen over hetgeen men regtstreeks zag, maar ook over hetgeen men 

 niet zag , maar voor mogelijk of waarschijnlijk hield. Die planeten , 

 die manen , die kometen , die zon , die sterren , welke zij zoo dikwijls 

 door hunne kijkers beschouwd hadden , wat waren deze ? Met anders 

 dan lichtende of donkere bollen , welke zich van eeuwigheid af langs 

 vaste banen door de onmetelijke hemelruimte in zwijgende eenzaamheid 

 bewegen ? Of zijn zij nog iets meer ? Zijn zij ook de woonplaatsen van 

 bewerktuigde wezens , van planten en dieren ? Welligt ook van redelijke 



