68 DE INVLOED VAN EEN LAGEN WAEMTEGEAAD OP PLANTEN 



Eveneens komen op eene hoogte van 3050 ellen, 1760 ellen beneden 

 den top van den Montblanc , die eene hoogte van 4810 ellen bezit, 

 op de rotsen les Grands Mulets zigtbaar bloeijende planten voor. De 

 beroemde reizigers schlagintweit vonden op de zuidelijke helling van den 

 Mont Rosa, op 3158 ellen, 47 zigtbaar bloeijende plantensoorten, terwijl 

 eindelijk maetins , sella en gastaldi op den bergpas van den St. Theo- 

 dule , die uit de vallei van Zermatt naar Italië voert , op eene hoogte van 

 3350 ellen , dertien verschillende soorten van zigtbaar bloeijende planten 

 hebben geplukt. En deze planten verdragen eene temperatuur , die 

 volgens de waarnemingen van dolfüs-atjsset , die op dezen bergpas van 

 den 22sten Aug. tot den 3den Sept. 1865 vertoefde, in den zomer als 

 maximum 6°, 2 C. en als minimum — 16" C. bedraagt, derhalve een klimaat 

 gelijk aan dat van Spitsbergen. Doch ook hier , waar , volgens de waar- 

 nemingen van den beroemden noordpoolreiziger scoeesby , zulk eene 

 koude heerscht , dat des winters het kwikzilver bevriest , waar de tem- 

 peratuur dikwijls — 20' C. — 30° C. bedraagt, den 18den April 1810 

 nog eene koude van — 17'',8 C. en den 13den Mei 1814 nog eene van 

 — 18°, 9 C. door hem werd ondervonden, worden nog zigtbaar bloeijende 

 planten aangetroffen, volgens maetins 93 soorten, waaronder de Cochleria 

 fenestrata , eene soort van lepelblad , de eenige eetbare is , die den reizi- 

 gers als middel tegen de scorbuut groote diensten bewijst. Het is 

 een merkwaardig feit , vooral door de onderzoekingen en reizen van 

 MAETINS aan het licht gebragt , dat , hoe hooger op de bergen men in 

 Europa op de verschillende zoo even vermelde punten den plantengroei 

 nagaat , men ook gewaar wordt , dat hij met die van meer noordelijk 

 gelegen streken overeenkomt. Yan de plantensoorten , die op den Jardin 

 voorkomen , groeijen er 28 pCt. in Lapland. Het is als het ware eene 

 Laplandsche flora ; slechts 6 pCt. komen er van op Spitsbergen voor. 

 Op de Grands Mulets , 300 voet hooger gelegen , waar het derhalve nog 

 kouder is, komen reeds 21 pCt. Spitsbergsche en slechts eene soort, die 

 ook in Lapland groeit, voor; op den mont Rosa 21 pCt. Spitsbergsche 

 en op den col St. Theodule , derhalve het hoogste punt , dat te dien 

 opzigte onderzocht is , 23 pCt. Spitsbergsche , terwijl daar geen enkele 

 plant uit Lapland wordt aangetroffen. Dezelfde planten , die op de 

 hoogste toppen der Europesche alpen voorkomen, groeijen in het hooge 

 noorden aan het strand der zee , wel een bewijs , dat het hoofdzakelijk 

 de temperatuur is , die de geographische verspreiding der planten 

 bepaalt. Somtijds ziet men op de hooge bergen van Zwitserland de 



