EN DIEREN, IJST VERBAND MET HUN DOOD DOOR BEVRIEZING. 79 



bijv. bij de insekteu , vinden wij eene groote warmteproductie , maar 

 zij deelen toch ook bunne warmte aan het omringend medium mede. Bij de 

 zoogdieren en vogels zien wij echter , dat er eene aanmerkelijke warmte- 

 productie bestaat , gepaard aan het vermogen , om , hoe ook de tempe- 

 ratuur van het omringend medium binnen zeer groote grenzen verandert , 

 toch die van het ligchaam standvastig te houden. Waar men 

 ook, in welke luchtstreek de temperatuur van den mensch bij de 

 meest verschillende volksstammen mete , steeds zal men waarnemen , 

 dat, behalve eenige geringe dagelij ksche variatien , deze gemiddeld 37^ 

 bedraagt. De poolvos en de ijsbeer in het hooge noorden bezitten bij 

 eene koude van — 30° dezelfde bloedwarmte , als de tijger en de jakhals 

 in de tropische gewesten bij eene hitte van + 20\ 



Men kan derhalve ten opzigte van de warmte-oeconomie het die- 

 renrijk in twee groote afdeelingen splitsen , in die , welke eene veran- 

 derlijke en in die , welke eene standvastige temperatuur ten opzigte van 

 die van het omringende medium bezitten , in poikilothermen en homoo- 

 thermen , of, hoewel minder juist, zooals men gewoonlijk zegt, in 

 koudbloedige en warmbloedige dieren. Het vermogen om aan afkoeling 

 weerstand te bieden is bij de eersten gering , bij de laatsten aanmerkelijk. 

 Dit echter hebben zij allen gemeen , dat, wanneer hun ligchaam tot bene- 

 den 0^ is afgekoeld , zij bevroren zijn en niet meer kunnen blijven leven. 



Het schijnt, dat instinctmatig de dieren zich aan den invloed der 

 lage temperaturen zoeken te onttrekken. In den winter leven de vis- 

 schen dieper in het water , de amphibiën begraven zich in het slijk , de 

 vogels trekken naar warmere gewesten, de kleine zoogdieren kruipen 

 onder den grond , vele grootere maken zich holen ; kortom , alles wat 

 leeft tracht de doodelijke koude te ontvlieden. In elk der twee groote 

 afdeelingen , waarin wij de dieren ten opzigte der dierlijke warmte ge- 

 splitst hebben , neemt men bij de verschillende diersoorten , die hiertoe 

 behooren , toch nog aanmerkelijke verscheidenheden ten opzigte der 

 warmte-oeconomie waar , die wij kortelijk zullen doorloopen. 



Zoo zien wij dan bij de laagste diersoorten , zooals bij de zeesterren , 

 kwallen en zeeappels , geene duidelijke bewijzen van warmteproductie. 

 De verschillende soorten van weekdieren , slakken , oesters enz. bezitten , 

 volgens naauwkeurige onderzoekingen, eene temperatuur, die slechts 

 eenige honderdste gedeelten van een graad boven die van het omringend 

 medium verheven is. De visschen en amphibiën bezitten ook eene eigene 

 warmte. Hun overmaat van temperatuur boven die van het omringend me- 



