80 DE INTLOED VAN EEN LA.GEN WAKMTEGEAAD OP PLANTEN 



dium is echter zeer gering. In het algemeen geven de dieren met eene 

 afwisselende temperatuur , de koudbloedige , naarmate zij in een medium 

 leven , dat de warmte beter geleidt , hunne warmte hieraan ook spoe- 

 diger af, zoolang totdat hunne temperatuur gelijk is aan die van het 

 omringend medium. Helderen wij dit door een voorbeeld op. Een 

 visch zal , voedsel gebruikende , onder den invloed der zuurstof , die hij 

 uit het water met zijne kieuwen opneemt , warmte ontwikkelen. Hij 

 bezit geene middelen om deze warmte , die door het bloed overal in 

 zijn ligchaam verspreid wordt , constant te houden , maar hij geeft ze 

 aan het water , dat de warmte beter geleidt dan lucht , en zijne 

 kieuwen omspoelt, zoolang af totdat er tusschen de temperatuur van 

 zijn bloed en die van het water een evenwigtstoestand is ingetreden. 

 Is dit geschied en ontwikkelt nu het dier meer warmte dan door het 

 water , in denzelfden tijd , door geleiding wordt afgevoerd , dan zal de 

 temperatuur van het bloed , gedurende korten tijd , eenige gedeelten 

 van graden hooger zijn dan die van het water. Eene geringe eigene 

 warmte , het gevolg van geringe warmteproductie en groote warmte- 

 afleiding, zal er dus nog bestaan. 



Even als de visschen , bezitten nu ook de amphibiën wel degelijk 

 het vermogen van warmteproductie , maar zij missen de middelen om 

 de warmte te bewaren , die alleen aan de vogels en zoogdieren eigen zijn , 

 waarom deze dan ook hunne warmte aan het omringend medium niet 

 afgeven. De vergelijkende physiologie leert dan ook , dat alle dieren 

 warmte voortbrengen. Trouwens dit is natuurlijk, want de grond van 

 deze warmteproductie ligt in het chemisch arbeidsvermogen der voe- 

 dingsstoffen , die in het bloed worden opgenomen , dat onder den invloed 

 van de ingeademde zuurstof in warmte wordt omgezet, zonder welke 

 omzetting , die niet anders is dan de stofwisseling , geen leven op aarde 

 mogelijk is. Reeds lavoisiee , de schepper der nieuwere scheikunde , 

 had in zijne vergelijking van de dierlijke warmte met een verbrandings- 

 proces in de hoofdzaak de juiste verklaring der dierlijke warmte ge- 

 geven. Dat dieren , die hunne warmte niet kunnen bewaren , toch eene 

 groote hoeveelheid warmte produceren , bewijst de warmte-oeconomie 

 der insekten. Met de gevoeligste instrumenten bepaald, wijzen deze 

 dieren slechts eene geringe eigene warmte aan. Duteochet vond met den 

 thermomultiplicator bij velen slechts eene temperatuur naauwelijks een 

 halven graad boven die van de lucht. Wanneer men' echter eenige 

 bijen , meikevers of andere insekten met een thermometer in een gesloten 



