EN DIEREN, IN VERBAND MET HUN DOOD DOOR BEVRIEZING. 81 



fleschje plaatst, dan zal men er zich van kunnen overtuigen, dat de 

 lucht in het fleschje veel warmer is dan de buitenlucht. 



Keeds onze beroemde landgenoot swammerdam deelt in zijne Bihliotheca 

 naturae het belangrijke feit mede , dat de temperatuur van de lucht in 

 bijenkorven , zelfs des winters , veel hooger dan die van de buitenlucht 

 is, en RÊAUMUR nam bij eene temperatuur van — 3^,75 C. van de buiten- 

 lucht, eene warmte van Ti^ö C. in de bijenkorf waar. Newport, aan wien 

 wij onze meeste kennis omtrent de warmte-oeconomie der insekten ver- 

 schuldigd zijn, vond, bij eene temperatuur van — 8^,5 C. van de buiten- 

 lucht, die van de lucht in de korf — 1',1 C. ; en merkwaardig genoeg, 

 wanneer deze dieren in beweging waren , derhalve hun stofwisseling 

 levendiger was, klom deze temperatuur tot 2P,11 C. Bij eene andere 

 bepaling nam hij hetzelfde waar, de buitenlucht was 1°,39 C. warm, de 

 lucht in de bijenkorf , waar de bijen in beweging waren, 38^,89 0. In 

 de nesten van andere insekten , als van Bonibits sylvarum , Formica 

 herculanea , eene mierensoort , van wespen , nam hij hetzelfde waar. 

 Evenzoo vonden spallanzani en gaspard , dat de lucht in eene besloten 

 ruimte , waarin zich eenige gewone huisslakken bevonden , dus week- 

 dieren , eene hoogere temperatuur verkrijgt dan de buitenlucht. 



Deze waarnemingen zijn daarom van gewigt, omdat zij het bewijs 

 leveren', dat kleine dieren, zooals bijen en mieren, wier ligchaam zoo 

 gemakkelijk de warmte aan de lucht afgeeft , wanneer hunne warmte- 

 afleiding wordt beperkt en zij in grooten getale in eene besloten ruimte 

 bij elkander zijn , ten duidelijkste de resultaten hunner warmteproductie 

 aan het licht doen treden. De verklaring van de bovenvermelde ver- 

 schijnselen levert dan ook geene bezwaren op. De lucht in een bijen- 

 korf is door stroo , eene stof , die de warmte slecht geleidt , van de 

 buitenlucht afgesloten. Heeft zij dus eenmaal eene temperatuur, die 

 van die van de buitenlucht verschilt, dan zal zij nagenoeg constant 

 blijven. Zijn er in de korf een duizendtal bijen bijeen , dan zal iedere 

 bij op zich zelf warmte voortbrengen en die aan de lucht afgeven , die 

 zich in de korf bevindt , en allen te zamen zullen dus de lucht aanzien- 

 lijk verwarmen , terwijl ook wederom door de lucht de bijen zullen 

 verwarmd worden. Was aanvankelijk de lucht even koud als de 

 buitenlucht , dan zal door de warmteproductie van elke bij de tempe- 

 ratuur van de lucht in de korf spoedig rijzen. Ja , indien men in het 

 oneindige zuurstof en voedsel aan de bijen kon aanvoeren , zoude de 

 1868. 6 



