I)E TUINBOUW. 111 



En die verwachtingen worden niet teleurgesteld , maar zelfs overtroffen, 



I^adat de pers de godsdienstige schrifturen heinde en ver had verspreid , 

 wijdde zij zich aan die der natuurkundige wetenschappen , bovenal aan 

 botanische geschriften , die zij met tallooze platen opluisterde , ten einde 

 het volk op te wekken en door de goedkoopte dier werken aan te 

 moedigen tot het beoefenen van den tuinbouw en de aankweeking van 

 gewassen , die der gezondheid bevorderlijk zijn. 



Alzoo werd de kennis der planten hoe langs zoo meer verspreid 

 door de uitvinding van laueens janszoon. 



De alcohol leidde tot de zamenstelling der vernissen. De gebroeders 

 HUiBEET en JAN VAN EiJK Vervaardigden de eerste olieverwen en werden 

 daardoor der schilderkunst tot zegen bij uitnemendheid en maakten deze 

 op hare beurt in staat krachtig mede te werken tot bevordering van 

 den tuinbouw. Immers toen jan van eijk , in 1428 , als kamerheer van 

 PHILIPS den goede , de ambassade vergezelde , die de hand moest vragen 

 der infante isabella voor den hertog van Bourgondië , stond de beroemde 

 schilder verrukt over den Spaanschen dadel en andere zoo vreemde als 

 prachtige gewassen , zoodat hij ze afmaaide en zijne bloemstukken , aan 

 zijn vaderland ten geschenke gegeven , aldaar den wensch deden ont- 

 staan om zoo keurige plantenweelde in eigen hoven aan te kweeken. 



Indië en Amerika werden letterlijk in beslag genomen ten voordeele 

 van den tuinbouw. 



Garcius ab hoeto (du jaedin) geboren te Rome , professor te Lissa- 

 bon , vertrok naar Indië en legde te Bombay een botanischen hof aan , 

 ten einde er alle geneeskracht bezittende gewassen te kweeken. 



De Belgische botanicus chaeles de l'escluse (meer bekend als clusius) 

 vertaalde de geschriften van gaecius , als ook die , waarin nikolaas 

 MONAEDUS der wereld zijne Amerikaansche studiën over den tuinbouw 

 kenbaar maakte. In de laatste wordt voor het eerst van tabak gespro- 

 ken, ofschoon MONAEDUS die plant ten onzent bekend meent sedert 

 coLUMBUs' eersten togt. 



De gothische architectuur ging over in den bloemrijken renaissance- 

 stijl. Alle versierselen waren één plant, één bloem. De toenemende weelde 

 der kleeding vroeg bloemteekeningen voor haar borduurselen , en de tee- 

 kenaars vonden ruimschoots hun brood. Andermaal werden bloemen 

 behoefte voor de zamenleving , terwijl Amerika tot heden onbekende 

 gewassen aanvoerde , zooals de snijboon en den aardappel , de grootste 

 weldaad, die de nieuwe der oude wereld bewijzen kon. 



