124 DE IJSVOEMING. 



ZOO lang. voortgezet , totdat de geheele ■watermassa de temperatuur 

 heeft aangenomen, bij welke het zoute water tot ijs overgaat, en wan- 

 neer de zee van geen storm bewogen wordt of geene in het water 

 gemengde sneeu wdeeltj es de ijsvorming bevorderen , kan deze afkoeling 

 nog verder voortgezet worden , zonder dat er eene ijsvorming volgt. 

 Dan vertoont zich op den zeebodem eene beneden het vriespunt afge- 

 koelde waterlaag, in welke eene eenigzins hevige beweging of eenige 

 van elders daarin gebragte ijsstukken , eenige riemslagen of een in het 

 water neergelaten vischnet of dergelijke eene plotselijke ijsvorming 

 kunnen bewerken , die , wanneer zij eenmaal begonnen is , zich snel 

 door de geheele boven mate afgekoelde waterlaag voortplant. Daardoor 

 kan eene tevoren van alle ijs vrije zeebogt zelfs bij zacht weder plot- 

 selijk met eene digte laag van ijsdeelen , die van den bodem opstijgen, 

 bedekt worden , welke , indien het scherp koud is , binnen weinige 

 uren zoo sterk zamenvriezen , dat het nieuw gevormde ijs menschen 

 en paarden draagt. 



Professor edlijnd heeft zich echter niet tevreden gesteld met de 

 theoretische ontwikkeling van de vraag ; hij heeft zich ook de beves- 

 tiging der ervaring voor de resultaten der theorie willen verschaffen 

 en heeft te dien einde circulaires met vragen over de ijsvorming op 

 zee aan der zake kundige bewoners der kusten van Zweden , I^oor- 

 wegen en Finland rond gezonden. 



Volgens de op deze wijze ingewonnen ophelderingen komen derge- 

 lijke van de vorming van het grondijs afhankelijke verschijnselen bij- 

 zonder voor bij Aland , in het zuidelijk gedeelte van de Oostzee , 

 in het Katte gat en in de zuidelijke scheren van Noorwegen. Op 

 verscheidene plaatsen hebben de visschers eene eigene , zeer gepaste 

 benaming „vloeijend ijs" voor de oververkoelde waterlaag, die zich 

 in het begin van den winter op den bodem der zee vormt. Elk 

 voorwerp , dat daarmede in aanraking komt , wordt plotselijk met een 

 ijskorst bedekt; netten, die 40 tot 50 voeten beneden de watervlakte 

 waren afgelaten geworden , worden zoo met ijs bedekt , dat zij weder 

 boven op de oppervlakte des waters komen. Een van de gevraagde 

 personen drukt zich aldus uit : „ Als een visch toevallig in eene overver- 

 koelde waterlaag geraakt , gaat het evenzoo , als wanneer men een kaars in 

 gesmolten vet steekt , het ijs zet zich rondom hem aan." Bij stil 

 weder en hevigen storm kan de zee dikwijls vele weken lang vrij van 



