HET STEENKOLEN-TIJDPERK 



DOOE 



R. E. DE HAAN. 



Gelijk menige schoone of nuttige kunst hare geboorte dankt aan de 

 zucht tot betrediging van ligchamelijke behoeften , zoo ontsproot menige 

 tak van wetenschap uit de begeerte tot stilling van geestelijken dorst 

 of honger. 



Heeft het vergankelijke deel van ons ik niet te miskennen regten, 

 welker verwaarloozing tot volslagen ondergang van dat deel zou leiden , 

 niet minder duur zijn onze verpligtingen omtrent de andere helft van 

 ons bestaan , willen wij ook die niet van karakter zien ontaarden. 



De behoeften van onzen geest laten zich zamen vatten in dit ééne : 

 dorst naar kennis. Kennen , weten , ziedaar de drijfkracht , die op 

 't gebied der geestenwereld gestadige beweging wekt en onderhoudt , 

 vooral het kennen en weten van datgene , waarmede ons eigen zijn in 

 onmiddelijke betrekking staat. 



Eeeds van de allervroegste eeuwen af was dan ook de stoffelijke 

 wereld rondom hen het uitgangspunt van eenc reeks van denkbeelden , 

 gissingen, stellingen en vragen van volken en personen. Het wanneer, 

 het hoe , het waarom van 't bestaan der natuur hield den diepzinnigsten 

 denker bezig. Zelfs de minder ontwikkelde , als door natuurlijke aan- 

 drift daartoe geleid , gevoelde zijn eigen wezen in zoodanige betrekking 

 tot het onderhavige punt , dat liij niet naliet oplettend het oor te 

 leenen aan 't geen de wijzen hem daarvan wisten te melden. Zoo 

 ontstonden er in den loop der tijden verschillende kosmische stelsels, 

 1868. 15 



