HET steenkolen-tijdpere:. 231 



het veen is als eene reusachtige spons , vol water , die juist door dat 

 watergehalte zijn eigen bestaan waarborgt en het hout voor verrotting 

 bewaart. Op dat door den storm geteisterd veld verrijst een nieuw 

 bosch , dat andermaal door een storm kan worden getroffen en tot 

 eene tweede laag kienhout in eenig veen aanleiding kan geven. 



Zoodanig is de oorsprong van hoog veen. Was het mijn doel de aan- 

 dacht des lezers bij de veenvorming te bepalen , de voorafgaande schets 

 zou ik aanmerkelijk kunnen uitbreiden , de verschillende omstandigheden , 

 waaronder de ligging en hoedanigheid van het veen voorkomen , daarbij 

 kunnen opnemen, vooral met betrekking tot ons eigen vaderland, en 

 wij zouden op deze wijze de lezers van het Album langen tijd leerrijk 

 kunnen bezighouden , doch ik wilde slechts wijzen op de vorming van 

 het veen , gelijk het zich onder onze oogen nog heden ten dage voordoet , 

 ten einde de vorming van de steenkolenbeddingen begrijpelijk te maken. 

 Want op dezelfde wijze als thans nog veen ontstaat , evenzoo werd voor 

 millioentallen van jaren steenkool gevormd. Steenkool toch is niets anders 

 dan voorwereldlijk veen. Is het verschil tusschen steenkool en veen op den 

 eersten blik te groot om geloof te slaan aan deze bewering , ik moet vooraf 

 zeggen , dat dit onderscheid meer schijnbaar dan wezenlijk is. Scheikundig 

 onderscheidt zich de steenkool zeer weinig van de turf. Zoo aanstonds 

 zal ik trachten dit duidelijk te maken. Bij het schijnbare verschil wensch 

 ik eerst een oogenblik stil te staan. Steenkool , eene harde , meer 

 digte , glanzende massa. Turf, zelfs de harde baggerturf, betrekkelijk 

 ligt en dof. Maar er is een tusschenwezen , dat in dit opzigt al 

 weder de turf met de steenkool verbindt, eene stof, die eensdeels op 

 steenkool , aan den anderen kant op turf gelijkt , eene stof , waarvan 

 er variëteiten zijn, waarvan 'tmoeijelijk is te zeggen, of zij tot de turf, 

 andere , van welke men bezwaarlijk weet te zeggen , of zij niet eerder 

 tot de steenkool behoorden gebragt te worden. Men heeft steenkool, 

 die men geneigd is tot de bruinkool — want dit is de naam van dat 

 tusschenwezen — te brengen , men heeft turfsoorten , die men bijna 

 tot de bruinkool kan brengen. Men verbeelde zich slechts , dat een onzer 

 veenen eenige honderde ellen diep onder de aardoppervlakte werd bedolven. 

 Mij dunkt , men zal moeten bekennen , dat in dezen toestand de turf 

 haar eigenaardig karakter moet verliezen, dat de turf zou ophouden turf 

 te zijn. Heeft de lezer wel eens ff eperste turf gezien ? Maar hij denke 

 daarbij aan den invloed der aardwarmte , die scheikundig ontledend op dat 



