HET STEENKOLEN-TIJDPERK. 



233 



rings-proces , even gelijk de drooge destillatie in gesloten vaten zulks in 

 onze gasfabrieken bewerkstelligt. 



Ik kan niet nalaten een voorbeeld uit onze onmiddelijke nabijheid 

 aan te halen , dat voor den gestelden overgang van veen in bruinkool 

 pleit. Een uur ten Z.0. van Nijmegen wordt in 't schilderachtige Berg 

 en Dal een nieuw logement gesticht. Op die plaats werd in de maand 

 November 1867 een begin gemaakt met het delven van een put. Die put 

 doorboort verschillende lagen, waarvan bijgaande tabel den aard en 

 het aantal te kennen geeft. Een dier lagen (fig. 1) bestaat uit eene 

 veenvorming. Die turf werd , zooals men ziet , gedrukt door een aan- 

 zienlijk gewigt. Zij 

 werd daardoor zamen- 

 geperst en inderdaad is 



zij dan ook digter, 

 zwaarder en glanziger 

 dan gewone turf, zoodat 

 men daarin den reeds 



merkbaren overgang 

 van veen in bruinkool 

 kan erkennen. En gelijk 

 het mikroskoop in het 

 veen nog de planten- 

 soort weet aan te wijzen, 

 waaruit het ontstaan is , 

 zoo ook verraadt een 

 stukje steenkool, opzet- 

 Putboring te Berg en Dal (Beek bij Nijmegen). telijk daarvoor gesle- 



pen , onder het mikroskoop nog den cellenbouw van de plant , die 

 haar vormde. En ook kienhout , gelijk wij dit in de turf vinden , is 

 dikwijls in overvloed in de steenkool aanwezig. Algemeen bekend^) 

 is de afbeelding van de steenkolenmijn te Trcuil bij St. Eticnne. 

 Een aantal overeind staande boomstammen , steeds loodregt op de 

 laag , waarin zij zich thans bevinden en waarin zij dus eens 

 wortelden , door de geweldige drukking somtijds slechts papierdikte 

 hebbende , heeft men hier uit den grond gehaald. Het is het over- 





Fig. 1. 



54.9 



Ned. el 



Zand met grind en 

 leem. 



1.7 el 



Klei. 



1 el 



Turf. 



0.5 el 



Blaauwe klei. 



6.9 el 



Zand , grind , vuursteen- 

 knollen en klapper- 

 steenen. 



2 el 



water. 



') Dit is de bekende plaat, voorkomende in alle geologische handboeken. 



