234 HET STEENKOLEN-TIJDPEKK. 



blijfsel van de bosschen , -waaruit deze kolenmijnen ontstonden. En 

 dit kienhout der steenkolen bevindt zich even goed als dat van de turf 

 in lagen. Doch wij komen straks op die ijzermannen — gelijk zij wel 

 eens worden genoemd — terug. 



Thans wordt het tijd die lagen wat van naderbij te beschouwen. 

 Somtijds komen de steenkoollagen aan den dag , d. i. in de gewone 

 taal , zij bevinden zich aan de oppervlakte , gelijk aan de Sambre en de 

 Maas , zoodat men opene groeven ter exploitatie verkrijgt. In de meeste ge- 

 vallen echter is men verpligt ter opsporing der steenkolen een onjieraardsch 

 mijnwerk aan te leggen, gelijk o.a. bij ISTewcastle, alw9.ar het zich tot 

 eene diepte van 6000 voet onder de zee uitstrekt, terwijl de steenkool- 

 formatiën van N. Schotland tot op eene diepte van 14000 voeten afdalen. 

 Hieruit volgt , dat nog zeer veel plaatsen in de bekende streken der 

 aarde tot dusverre verborgen gebleven schatkameren dier delfstof kunnen 

 inhouden , die later ontgonnen zullen worden of op zoodanige diepte lig- 

 gen , dat eene exploitatie ten eenenmale onmogelijk wordt. De steenkool 

 zelf bevindt zich nimmer in aders of stokken , gelijk vele ertsen , maar 

 steeds in beddingen of lagen , evenals onze veenen ,' 't geen trouwens ook 

 uit de wijze van ontstaan volgt. De steenkoollagen bereiken nimmer 

 eene aanzienlijke dikte. Lagen van 30 ellen , gelijk men vindt bij 

 Creusot in Frankrijk , zijn uitzonderingen. De gewone dikte gaat zelden 

 10 voet te boven. Lagen van minder dan 15 duim noemt men niet 

 bouwwaardig , d. i. hare ontginning zou de kosten niet kunnen dekken. 

 Hetgeen echter die weinige dikte vergoedt , is het aantal dier beddingen 

 in een zelfde steenkolen veld. Die lagen, soms meer, soms minder in 

 getal , worden afgewisseld door kalk- , zandsteen- en leilagen. De mag- 

 tigheid , d. i. de gezamenlijke dikte dier lagen , alzoo van de geheele 

 steenkolenformatie bedraagt op sommige plaatsen 12000 voet. Dit is het 

 geval in Lancashire. Van deze 12000 voeten bestaan de onderste lagen 

 uit 5000 voet dikke kolenkalkbeddingen , de andere 7000 voet uit 

 koolvoerende lagen. 



Het steenkolenbekken van Dresden bevat slechts 4 lagen steenkool , 

 dat van Dudley 11 , die te zamen met de tusschenliggende dunne lei- 

 lagen 30 voet dik zijn ; dat van Newcastle bevat 40 boven elkander 

 liggende lagen , waarvan de meeste echter zoo dun zijn , dat zij niet 

 bouwwaardig worden geacht ; dat van Bergen in Henegouwen bevat 

 115 bouwwaardige lagen, die elk afzonderlijk echter beneden de 3 voet 



