242 



HET STEENKOLEN-TIJDPERK. 



hoogst onregelmatige wijze , waarop aldaar de lagen zijn verschoven , 

 verdraaid en verscheurd geworden (fig, 6, vorige bladz.). 



Het steenkolenbekken van Charleroi vertoont weder verplaatsingen van 

 anderen aard, die men gevoegelijk knikkingen kan noemen en zich 

 eenigszins laten vergelijken bij den vorm der figuren in den bekenden 

 vesting-achaat. 



Maar niet alleen door opheffingen of door doorgezette aders , ook 

 door zijwaartsche drukking kan de oorspronkelijke laag worden gewij- 

 zigd in hare ligging. 



Zoo bestaat b.v. het Jura-gebergte uit eene aaneenschakeling van 

 parallel-ketens , gescheiden natuurlijk door tusschenliggende en insgelijks 

 evenwijdig zijnde lengtedalen. De lagen , waaruit het gebergte dan is 

 gevormd, zullen in dit geval noodwendig een min of meer geplooiden 

 vorm moeten aannemen. 



Bevonden zich hieronder steenkoollagen , deze zouden natuurlijk 

 evenzeer onder dienzelfden invloed dezelfde uitwerking vertoonen. Het 

 AUeghani- gebergte in N. -Amerika is hiervan een bewijs (fig. 7). 



Fig. 7. 



\ glanshool. 



steenkool. 



roode zandsteen. 



Silurisch. 

 Geplooide lagen van het Alleghani-gebergte. 



Dat deze vorm door zijdelingsche drukking moet ontstaan zijn, is 

 door de volgende proefneming bevestigd. 



De heer james hall stapelde eenige platen vochtige leem op elkander , 

 bezwaarde ze met eenig gewigt en onderwierp dien toestel aan eene 

 zijdelingsche drukking , waardoor hij in werkelijkheid dezelfde plooijin- 

 gen verkreeg. Beter nog is deze proef te nemen met vochtige bladen 

 kaartpapier , daar deze ook na hunne drooging den gewijzigden vorm 

 behouden. Ten tijde , toen de gemelde zijdelingsche drukking plaats 

 greep , moeten dus de lagen , waaraan de plooijing wordt waargeno- 

 men , min of meer buigbaar geweest zijn. Dat zulks niet kan worden 

 waargenomen bij de massieve kristallijne gesteenten , volgt uit het boven- 

 staande van zelf. De oorzaken voor die zijdelingsche drukking kunnen ver- 



