OVEE HET KOSMOPOLITISME DEE MBNSCHENEASSEN. 301 



wigtig was. Uit het gezegde blijkt dan ook , dat , naar mijne opvat- 

 ting althans, aan kolonisatiën in onze Oost- of West-Indische bezittingen 

 niet gedacht mag worden. Wanneer ik nu echter naga het belang, 

 dat een in beschaving en stoffelijke ontwikkeling vooruitgaand en tevens 

 in evenredigheid tot zijn grondgebied sterk bevolkt land heeft bij het 

 beait van koloniën , waar zijne materiële en intellectuele krachten , 

 die bij overdrevene concurrentie geene ruimte genoeg bezitten tot 

 werkzaamheid , een uitweg kunnen vinden ; wanneer ik de groote voor- 

 deelen overweeg , die de Grieksche staten in den ouden , Engeland in 

 den nieuwen tijd , stojffelijk en zedelijk , van hunne koloniën hebben 

 getrokken, dan kan ik het niet dan bejammeren, dat ons vaderland geene 

 enkele kolonie bezit en bezitten kan. Immers al die landen, die 

 door de natuur bestemd schijnen om als 't ware succursalen van Europa 

 te worden , en daaronder , wier eerste ontdekking Europa aan l^Tederland 

 verpligt is , zooals Meuw-Holland en Nieuw-Zeeland , zijn door de 

 Engelschen bezet , zonder dat Nederland , ofschoon daartoe meer dan 

 eenig ander land in staat en geroepen , er in de verste verte aan gedacht 

 heeft zich ook van een deel daarvan te verzekeren ! Het eenige , wat 

 voor die Nederlandsche landverhuizers overschiet , die hunne nationali- 

 teit niet willen verloochenen en niet willen dat hunne nakomelingen 

 Engelschen of Anglo- Amerikanen worden , zijn de twee HoUandsche 

 vrijstaten in Zuid- Afrika. Maar omdat deze geheel aan zich zelven 

 zijn overgelaten , is de toestand daarvan tot dus ver van geheel 

 anderen aard als zij in eene Nederlandsche kolonie zijn kon , als 

 zij in Australië is , waar ieder Engelschman , zelfs uit den meest be- 

 schaafden stand , zoo hij een bruikbaar mensch is en zedelijkheid en 

 eenige energie bezit , een ruimen voor zijn ontwikkelingstrap bereken- 

 den werkkring vinden kan. Misschien zou hierin verbetering te brengen 

 zijn. Doch dit te onderzoeken ligt niet in mijn bestek , en ik druk dus 

 hier alleen den wcnsch uit , dat aan Nederland wijsheid moge worden 

 gegeven om in te zien wat zijn waar belang medebrengt en kracht 

 om te doen , wat het tot bevordering daarvan te verrigten heeft. 



