306 DE OIJDEEDOM DEE AAEDE, 



nam dienovereenkomstig naar meclianische wetten de snelheid der rond- 

 wenteling onafgebroken toe. Ten gevolge daarvan vormden zich , ins- 

 gelijks volgens regels der mechanica , ringen , die ook van 't westen 

 naar 'toosten ronddraaiden. En daar het waarschijnlijk te achten is, 

 dat de inkrimping en afkoeling onregelmatig plaats hadden , volgde 

 hieruit noodwendig eene scheuring of verbreking der ringen , welke de 

 vorming van afzonderlijke kogels of bollen met ronddraaijende beweging 

 van 't westen naar 't oosten veroorzaakte^). Een dier vloeibare bollen 

 was onze aarde. 



Wat geschiedde er nu verder met deze ronddraaijende bolvormige 

 massa ? De afkoelende stoffen groepeerden zich in lagen overeenkomstig 

 hare soortelijke zwaarte rondom het middelpunt. Door de voortdurende 

 ronddraaijende beweging om haar eigen as werd de aarde aan twee 

 tegenoverelkander gestelde zijden of polen afgeplat. Uit de hoegroot- 

 heid dezer afplatting is men de snelheid der rondwenteling gaan bere- 

 kenen , en is men tot het resultaat gekomen , dat deze vroeger aanmer- 

 kelijk sneller geweest en in den loop des tijds langzamerhand vertraagd 

 is. Ieder weet , dat thans de aarde om hare as draait in den tijd van 

 24 uren , dat is een etmaal of een dag en nacht. In langvervlogen 

 tijden echter , toen de aarde begonnen was met een harde korst overdekt 

 te worden, moet de omwentelingstijd tusschen 17 uur 26 min. en 23 

 uur 56 min. bedragen hebben. Zoo lang men omtrent de van hare 

 oppervlakte tot haar centrum toenemende digtheid der aarde nog geen 

 vaste resultaten verkregen heeft , die op de bepaling zoowel der afplat- 

 ting als van den omwentelingsduur van belangrijken invloed moeten 

 zijn , doet men het best den oorspronkelijken omwentelingstijd gemid- 

 deld te stellen op 20-^^^- uur. 't Is nu de vraag , of dit resultaat omtrent 

 het langer worden van dag en nacht door andere onmiddellijke waarne- 

 mingen bevestigd wordt ? Het antwoord is toestemmend. Zoo heeft 

 reeds in 't midden der vorige eeuw kant in zijn antwoord op eene door 

 de akademie te Berlijn uitgeschreven prijsvraag aangewezen , dat de 

 . omwenteling der aarde om hare as langzamerhand vertraging onderging. 

 In onzen tijd is de hoegrootheid dezer vertraging opgegeven en zijn 

 de oorzaken in 't licht gesteld, waaraan ze moet worden toegeschreven. 



') Zoo ontstonden later onder werking vau soortgelijke omstandigheden de wach- 

 ters der planeten en de ringen van Sataruus. 



