3,08 DE OTJDEEDOM DEK AAEDE. 



dig het besluit moeten trekken, dat onze planeet niet van eeuwigheid 

 hare vaste gedaante bezit , zoo schrikt toch onze verbeeldingskracht 

 terug voor de onmetelijke tijdruimte , die er sedert het ontstaan der 

 vaste aardkorst verstreken is. Zulke onafzienbare tijden herinneren ons 

 onwillekeurig de onmetelijke ruimte , welke de wereldbollen van elk- 

 ander scheiden. Beide is voor onze phantasie , die zoo gaarne het on- 

 begrijpelijke in beelden zich voorstelt, gelijkelijk overstelpend. Inzon- 

 derheid is het voor den geoloog van groot gewigt , dat hij den ouderdom 

 van onze planeet bij benadering kan bepalen , daar hij hierdoor althans 

 maat en grens bezit voor de tijdruimte, binnen welke de ontwikkelings- 

 perioden der aarde , die den tegen woordigen tijd voorafgingen , moeten 

 besloten worden , zoodat elke theorie , welke deze grenzen overschrijdt , 

 als ongegrond moet verworpen worden. Gelijk bekend is , stellen zich 

 tegenwoordig de meeste geologen , op het voetspoor van li.jell , de 

 vorming der aarde voor als een onafgebroken rustige ontwikkeling , 

 welke hypothese tegenover die van veelvuldige ontzettende omkoeringen, 

 die op den aardbol zouden hebben plaats gegrepen , veel aannemelijks 

 bevat. Ook deze langzame ontwikkelingsgang mug de bovengenoemde 

 tijdruimte niet overschrijden. In hoe ver dit het geval is , laat zich 

 thans wel is waar niet aanwijzen ; 't is echter uoodig de opmerkzaam-, 

 heid hierop te vestigen tegenover andere theoriën , volgens welke voor 

 gemelde ontwikkeling veel grooter tijdruimten noodig zouden geweest zijn. 

 „Eenige geologen toch zijn de meening toegedaan , dat onze aardbol 

 in zekeren zin van eeuwigheid aan bestaat. De theorie van laplace be- 

 treffende de vorming van ons zonnestelsel kan op zich zelf niet als 

 eene wederlegging dier stelling beschouwd worden. Immers die vor- 

 ming heeft voor zulk een onnoemlijk aantal jaren kunnen plaats hebben, 

 dat ons elke maatstaf ontbreekt om het in cijfers uit te drukken. 

 Maar de afplatting en de vertragende omwenteling onzer pianeet nood- 

 zaken tot de conclusie , dat haar ouderdom de 4000 millioen jaren niet 

 kan te boven gaan. Gaat reeds deze tijdruimte te hoog voor de ver- 

 beelding , wat dan , als ge bedenkt , dat zij nog maar eene minuut of 

 seconde is in den ontwikkelingsgang van het gansche wereldorganismus. 

 't Zijn niet slechts wijsgeerige bespiegelingen, die het waarschijnlijk 

 maken , dat het gansche wereldorganisme één zamenhangend geheel is , 

 en dat zijne afzonderlijke deelen op gelijke wijs als één geheel ontstaan 

 zijn ; maar welke tijdruimten eischen in dat geval niet de enkele nevel- 



