326 DE HOITDEKDSTE PLANETOÏDE. 



I 



Maar die honderd — wat zijn ze ? geen planeten , zoo als keplee er 

 één vermoedde , in massa althans niet minder dan het Mars-ligchaam , 

 maar planeetjes , miniaturen , zoo klein , dat keplee met zijne gebrek- 

 kige werktuigen er geen enkele van zou hebben kunnen waarnemen. 

 MaDLEE heeft eene lijst gegeven van de vermoedelijke diameters der 

 planetoïden , zoo als zij door aegelandee en pogson photometrisch zijn 

 berekend. En wat vinden wij? Vesta , de grootste, 58,5 geogr. 

 mijlen, Ceres 49 , Pallas 34,4 , Laetitia 27,3, Eunomia en Hygea 25,5, 

 en zoo afdalende tot Atalante 4,4 , Yirginia 4,3 en Hestia 3,3, Hoe 

 weinig zekerheid vooralsnog aan deze waarden is toe te kennen, zoo 

 bewijzen ze toch , dat de massas der planetoïden volstrekt in geene 

 verhouding staan tot die der overige planeten. De kleinste, Mer- 

 curius, heeft nog een diameter van 671 mijlen, Mars van 922, onze 

 Aarde van 1719 en Jupiter zelfs van 20018 mijlen, MaDLEE zegt, 

 dat de 20 planetoïden, wier middellijn door aegelandee berekend is, 

 te zamen genomen nog slechts ^h '^an het volume van onze maan 

 zouden hebben, Ceres , wier middellijn volgens heeschell 35 geogr. 

 mijlen zou bedragen , zou dan nog meer dan 100000 malen kleiner 

 dan onze aarde zijn. De sterrekundige , die ze niet onaardig zahpla- 

 neetjes , planètes de poche , noemde , had waarlijk zoo groot ongelijk niet. 



Maar wanneer wij nu eens aannemen , dat de harmonie in den bouw 

 des heelals eene planetenmassa tusschen de banen van Mars en Jupiter 

 vereischte , dan kon , wat men tot hiertoe van deze massa in frag- 

 menten gevonden heeft , nog geenszins geacht worden in eenige even- 

 redigheid te staan met de andere planeten. Wanneer heeschell be- 

 weerde , dat Ceres , die bepaald door hem veel te groot geschat werd , 

 en die waarschijnlijk de grootste der planetoïden is , nog niet het hon- 

 derdduizendste gedeelte van den omvang onzer aarde heeft , dan kunnen 

 de honderd thans bekende planetoïden , wanneer zij zamen tot een bol 

 konden vereenigd worden , weinig meer dan een drieduizendste gedeelte 

 van onzen aardbol uitmaken , omdat verreweg de meesten nog veel 

 kleiner zijn dan Ceres. 



Men heeft twee hypothesen voorgesteld om het ontstaan van de 

 groep der planetoïden te verklaren, Olbees heeft al vroeg de gissing 

 geopperd , dat al die kleine planeten eens één enkel groot planetenlig- 

 chaam uitgemaakt zouden hebben , hetwelk door eene ons onbekende 

 oorzaak in stukken gesprongen, zich in eene menigte kleine planeten- 



