328 DE HONDEKDSTE PLANETOÏÜE. 



gezigtskring vallen , zijn hoogst moeijelijk op het onmetelijk gebied der 

 hemelruimte uit te vinden. Zij kunnen niet gevolgd worden over de 

 geheele uitgestrektheid van hare banen , maar zijn dan alleen waar te 

 nemen , als zij het naast bij onze aarde zijn geplaatst. De gemiddelde 

 afstand van de aarde tot de zon is 20,682,329 geogr. mijlen, die van 

 Ceres b. v. 57,226,400 geogr. mijlen. De kortste afstand van Ccres tot 

 de aarde kan dus, ais de aarde tusschen haar en de zon op eene regte 

 lijn geplaatst is, tot 36,544,000 mijlen inkrimpen, maar, als de zon 

 tusschen haar en de aarde in eene regte lijn staat, tot 77,908,729 

 mijlen aanwassen. Als nu Ceres zich in den voor de waarneming voor- 

 deeligsten stand slechts als eene ster van de 8ste grootte voordoet, dan 

 is ligt te begrijpen , dat zij geheel onzigtbaar wordt in de verst verwij- 

 derde standen. Het laat zich dus zeer ligt denken , dat nog een onbe- 

 rekenbaar groot aantal planetoïden nooit onder de gelukkige omstandig- 

 heden geplaatst was , om op onze aarde te kunnen worden waarge- 

 nomen. Het kan nog zeer lang duren , eer alle waarneembare planetoïden 

 werkelijk zijn ontdekt en de lijst der planetoïden tot zoo verre is ge- 

 completeerd , als de ons ten dienste staande teleskopische hulpmiddelen 

 veroorloven. En wie zal zeggen , dat niet , eer het zoo ver gekomen 

 is, aan den teleskoop eene versterkte gezigtskracht is bijgezet, die 

 toelaat ook die ligchamen , die vooralsnog wegens hunnen geringen om- 

 vang onzigtbaar zijn , zigtbaar te maken ? 



Als de sterrekundige aan den helderen met sterren bezaaiden hemel 

 een flaauw lichtend puntje waarneemt, dat hij niet als eene ster op 

 zijne kaart ziet aangeteekend , en als hij bij voortgezette waarneming 

 dat puntje van plaats ziet veranderen , dan komt hem de eere toe eene 

 nieuwe planeet ontdekt te hebben ; maar daarmede is zijn werk op verre na 

 niet voltooid , maar slechts aangevangen. Hij moet met de meeste naauw- 

 keurigheid de plaats aan den hemel bepalen , waar de ontdekte planeet 

 zich op verschillende tijden bevindt ; hij moet een gedeelte van hare 

 baan , een boog van den ellips , dien ze beschrijft, door waarneming be- 

 palen. Dan begint eerst voor hem de moeijelijke en omslagtige arbeid 

 om uit die opgaven de elementen van de loopbaan te berekenen. Maar 

 die eerste berekening kan uit den aard der zaak niet anders dan eene 

 gebrekkige en onvolledige zijn. De punten , waarop hij zijne waarne- 

 ming gedaan heeft , liggen te nabij elkander ; de boog , dien hij heeft 

 kunnen waarnemen, is van te geringe uitgebreidheid, en de kleinste fout 



