ÏESSEL. 337 



blik overzien , wat zonderling schouwspel zou Nederland ons dan aan- 

 bieden: wij zagen letterlijk bet land bewegen, alsof het een monsterachtig 

 dier was. En konden wij millioenen jaren aldus overzien , dan zagen 

 wij de geheele vaste aardkorst op- en onderduiken , nu hier dan daar , 

 ook alsof zij leefde. 



Het eiland Tessel is ongeveer vijf uren gaans lang en twee uren 

 breed en heeft eene oppervlakte van bijna 19000 bunders. Ten westen 

 is het over zijne geheele lengte door duinen en zanddijken en ten noor- 

 den door de Eijerlandsche duinen tegen de zee beveiligd. Aan de oost- 

 en zuidzijde vindt men geen duinen en wordt het land door dijken 

 beschut , terwijl zich daar gedurig nieuwe aanslibbingen of kwelders 

 vormen , die gaandeweg worden ingedijkt. Ten zuidwesten, tegenover 

 den Helder , loopt het eiland in eene breede zandbank , de Hors , uit. 

 Ongeveer in het midden liggen de diluviale heuvels , die uit leemach- 

 tigen en zandigen met grind gemengden grond bestaan ; aan de oostzijde, 

 vooral in den in 1835 ingedijkten Eijerlandschen polder, vindt men 

 vruchtbare zeeklei; ten westen ligt eene breede strook zandgrond , die, 

 door smalle heiden en moerassen van het midden des eilands wordt ge- 

 scheiden. — Op Tessel is dus groote afwisseling van bodem en hierdoor 

 een verrassende rijkdom aan planten. Het getal soorten van zigtbaar 

 bloeijende planten , die wij er mogten vinden , bedroeg omstreeks 400 , 

 dus bijna een derde van de flora van Nederland, — 150 meer dan 

 Norderney , 300 minder dan Madera en nagenoeg evenveel als de Kaap- 

 Yerdische eilanden. 



Vrolijk was de indruk , dien de omstreken van den Burg op ons 

 maakten , toen wij in den vroegen morgen van een helderen Augustusdag 

 dat vriendelijke dorp verlieten en op de bogtige voetpaden tusschen 

 bouw- en weilanden onzen eersten togt aanvaardden. De bodem is niet 

 geheel vlak , maar nu en dan golvend. De weilanden zijn doorsneden 

 met lage aarden walletjes , die de eigendommen afbakenen. Die wal- 

 letjes begrenzen ook onzen weg ter wederzijde. Zij zijn met gras en 

 talrijke bloemen bedekt. Zeer algemeen grocijen op die walletjes of 

 dijkjes over het geheele eiland de blaauwe klokjes [Campamda 7'otundi- 

 folia L.) en het strandkruid {Stattce elongata hoffm.) met zijn rozeroode , 

 langgesteelde bloemen. De blaauwe klokjes vindt men in Gelderland 

 overal langs de wegen der hoogere streken ; in Holland zijn zij zeld- 

 zaam en rondom Haarlem worden zij slechts op eene enkele plaats in 

 1868. 22 



