342 TESSEL. 



{Myosotis palustris L.) , het zoutgras {Triglochin palustre L. en T. 

 maritimum L.) , het boschvaren {Polystiehum spinulosum D. C. , var. 

 dilatatum) , de raket-waterkers {Sisymhnum officinale L.) en talrijke 

 biezensoorten aan de bosschen van Kennemerland. Er groeijen ook 

 echter eenige planten , die in die bosschen nagenoeg ontbreken ; de 

 schildzadige eerenprijs {Veronica scutellata L.) met wit-violette bloem- 

 pjes en hartvormige zaaddoozen en de roode waterbezie {Comarum pa- 

 lustre L.) met groote bruinroode bloemen. Voorts groeit hier ook een 

 der fraaiste inlandsche rietgrassen {Carex leporina L.), die wij in 

 Kennemerland slechts op twee plaatsen gevonden hebben. 



De door de walletjes ingesloten weilanden leverden weinig verschei- 

 denheid van planten op ; het gras is fijn en schraal en bestaat meest 

 uit schapenzwenkgras [Feüuca ovina L.). Op Tessel zijn ongeveer 

 40000 schapen. Wie kent niet het Tesselsche ras met zijn glanzige 

 wol , dat men uit theorie wel eens met de invoering van vreemde 

 rassen heeft willen bederven , evenals sommige lieden onze natie zoo 

 gaarne met vreemde elementen zouden willen te gronde rigten^ alleen 

 uit theorie. Kunnen wij ons schapenras dan niet uit zichzelf verede- 

 len — gelijk de Engelschen hun vee veredelen ? Kunnen wij ons volk 

 niet met Nederlandsche beginselen en naar JSTederlandschen aard ont- 

 wikkelen , of zullen wij de les van den grooten staatsman vergeten , 

 dat , wie een staat behouden wil , hem telkens moet terugvoeren tot 

 zijne grondbeginselen ? 



Een onnatuurlijke en dus zeker nadeelige gewoonte der Tesselaars is , 

 dat zij hunne schapen het wegloopen beletten door een voor- en ach- 

 terpoot met een touw aan elkander te binden. Het gezigt van die arme 

 hinkende dieren was het eenige , dat mij op Tessel mishaagde. Nu en 

 dan staken zij hunne koppen boven de walletjes uit en staarden ons 

 met hunne dom-onschuldige groote oogen lakonisch aan. 



Zoodra men noordwaarts het dorpje Koog nadert , neemt de vrucht- 

 baarheid van den grond meer en meer af en ziet men ook het aantal 

 schapen allengs verminderen. Yóór ons liggen de duinen , door een 

 golvende vaalgroene vlakte van ons gescheiden. Die vlakte is een 

 kleine heide , geheel overeenkomstig aan de heiden van de oostelijke 

 streken des lands en zeldzaanf in Holland. Die heide bewijst niet al- 

 leen dat een gedeelte van Tessels bodem diluviaal is, gelijk die van 

 Groningen en Oost-Friesland, maar ook, dat op Tessel een voortzet- 



