MEI 1867'. 



De hongersnood, welke in den winter 1867 — 1868 in Oost-Pruissen, 

 Finland en elders in het noorden van Europa zooveel ramp berokkende, 

 heeft de zonderlinge wedersgesteldheid van de tweede helft van Mei 

 1867 in herinnering gebragt , omdat velen dien hongersnood toeschrijven 

 aan het mislukken , voor een zeer groot gedeelte , van het hoofdgraan 

 van I^Toord-Eurapa , de rogge , welke in haar bloeitijd , Mei , geen vorst 

 verdragen kan. Zoowel in I^ederland als elders in het noorden van 

 Europa was de tweede helft van Mei in genoemd jaar zoo winterachtig, 

 dat de herinnering daaraan verdient bewaard te blijven. In Oost-Pruissen 

 was het kwaad buiten twijfel verergerd door vele regens en door over- 

 stroomingen van de "Weichsel , juist in den oogsttijd van 1867; maar 

 de hoofdoorzaak zoeken wij ook hier in de ongunstige wedersgesteldheid 

 tijdens het bloeijen der rogge. Dat bevriezen der rogge geschiedt niet 

 zelden. Ik herinner mij in twee verschillende jaren het te Zuidlaren 

 en elders in Drenthe gezien te hebben , dat de rogge in zijnen bloei 

 in de maand Mei , door vorst getroffen , afgemaaid moest worden en dit 

 gebeurt ook elders ; onder anderen in Duitschland niet zelden. Opmer- 

 kelijk was echter het geval , dat vermeld is in de Agronomische Zeitung , 

 Sept. 1866, van een landbouwer in Oost-Pruissen, wien ten gevolge 

 van strenge nachtvorsten in het laatst van Mei van dat jaar de bloei- 

 jende aren der rogge zoo volkomen waren afgestorven , dat de halmen 

 afgemaaid werden en van 40 morgens (elk groot i bunder) 36 voer hooi 

 opleverden ; doch door opvolgend gunstig weder liepen de roggeplanten 

 weder uit en stonden in den aanvang van September 1866 digt gesloten 

 op het veld met lange wèl ontwikkelde aren. 



In Mei 1867 hebben, behalve de rogge enz., ook de boomen veel 

 van de vorst geleden , onder anderen op de hooge gronden bij Groesbeek 

 (Gelderland) , waar van de gewone fijne spar vele jonge takken dood 

 vroren , doch , wat opmerkelijk was , de uitgeloopen middelste of hoofd- 

 knop meest bewaard bleef; voorts eiken , tamme kastanjes ; de bloesems 

 der vruchtboomen enz. Uitgebreide roggevelden in het oosten van ons 



