TESSEL. 361 



aan zijne drietallige forsche bladen , het schoone kartelblad {Pedieu- 

 laris palustris L.) met groote rooskleurige bloemen , een bewoner van 

 veenige , moerassige heidestreken , een groot aantal rietgrassen ( Ca- 

 rex Jlava L. , C. Oederi Ehrh. , C. disticha Huns., C. vesicaria Jj. , C. 

 paniculata L. , C. stellulata Good.) de soorten van duizendguldenkruid 

 {Erythraea Centaurium pees. , ^, pulchella Fe. , en E. litoralis Fe.) 

 en de waterpunge {Samolus Valerandi L.), bij onze voorvaderen een ge- 

 neeskrachtige en dns hoog vereerde plant , die men alleen met de 

 linkerhand en achterwaarts ziende mogt uittrekken. Yerder 'groeit hier 

 de schrale bies [Scirpus paucijlorus Lightf.) , de duivelsbeet {Succisa 

 pratensis Mönch) en de watermunt {Mentha aquatica L.) , die in de 

 provincie nergens zeldzaam is. 



Van de minder algemeene planten zijn het kartelblad en het drieblad 

 ook op Ameland gevonden. Over 't geheel komt de flora van Ameland 

 in het klein met die van Tessel overeen. Voorts bragt de plantengroei 

 van deze streek mij de duinvlakte van Bentveld bij Haarlem in de 

 gedachte ; ook daar is een watertje , het Rozenwater , dat vroeger groo- 

 ter was en waar Orchis incarnata , Pedicularis palustris , Cladium Ma- 

 riscus en Sturmia Loeselii, doch veel zeldzamer dan hier , gevonden zijn. 



Behalve enkele watervogels , waaronder de fraai wit en zwart getee- 

 kende kluit , en eenige schapen aan lange touwen gebonden , zagen 

 wij in deze streek geen levend wezen. 



Ten oosten van deze duinvallei , meer naar het midden van het eiland , 

 liggen de vochtige heide- en duin vlakten , waar eenmaal het vervallen 

 dorp de "Westen heeft gestaan. Hier groeit een der fraaiste plantjes 

 van Tessel , de kleine rozerood bloeijende basterdmuur [Anagallis tenella 

 L.). Dit plantje groeit alleen op vochtige, veenachtige zand- en heide- 

 gronden en is niet algemeen. Men vindt het in geheel westelijk Europa en 

 slechts zeer zelden in Midden- en Zuid-Europa en Azië ; daarentegen 

 weder meer algemeen aan de uiterste oostkust van Siberië. Hier en 

 daar zien wij tusschen het groen de fraaije witte bloemen van het 

 tweebladig standelkruid {Platanthera hifolia Eich.) en de lage aartjes van 

 het kelkgras {Triodia decumbens P. B.). Meer naar het oosten, in veenige 

 moerassen , groeijen eenige zeldzame planten , de trosdragende wederik 

 {Lysimachia thyrsiflora L.) , het muizen-zwenkgras {Festuca Myurus 

 Eheh.) , het moeras viooltje ( Viola palustris L.) , het kamvomiig bosch- 

 varen {Polystichum cristatum Both.), de witte grasbics {Phynchospora alba 



