364 TESSEL. 



van beide typen. Het is waar , in onze dagen van karakterloozen 

 bouwtrant gaat ook zelfs in de dorpen de oude physionomie meer en 

 meer verloren , en bet is goed , dat de oudheidkundigen niet alleen op 

 kasteelen , kerken en poorten het oog vestigen , maar ook op de wonin- 

 gen des volks. — Dwaas is het toch uit de bouworde van kerken en 

 groote gebouwen een besluit op te maken aangaande den aard en de 

 afkomst van een volk. De meeste handboeken der architectuur geven 

 ons niets aangaande de volkswoningen. En toch zijn onze meeste ker- 

 ken slechte kopijen , mislukte vertalingen uit het Fransch of Duitsch. 

 Beschouwt men deze alleen , dan zijn wij een onbeteekenend volkje , 

 dat den schoonheidszin zijner naburen zonder liefde heeft overgenomen. 

 Beschouwt men echter onze burgerhuizen en dorpswoningen uit den 

 ouden tijd , dan blijkt het , dat wij een groot , een merkwaardig volk 

 zijn , de kern van een aantal omliggende verwante volken , en dat wij 

 welligt met meer regt deze zouden kunnen annexeren , dan dit annexeren 

 elders geschiedt. — Holstein , Oldenburg , Oostfriesland , Westfalen , 

 Hessen , een gedeelte van Hannover , de Beneden -Eijn , Ylaanderen , Ant- 

 werpen, ja geheel noordelijk Frankrijk tot Arras zijn niet minder aan ons 

 verwant dan Savoye aan Frankrijk , of Sleeswijk aan Pruissen. 



Yan de talrijke volksstammen , die eenmaal Nederland bevolkten, zijn aan 

 de eene zijde de Friezen steeds op zichzelven gebleven , terwijl al de overige. 

 Hessen, Bataven, Hermunduren, Katten, Toxandren , Neder- Saksers, 

 Saliërs en Franken, thans als Gelderschen , Zeeuwen, Zuidhollanders, 

 enz. onder den algemeenen naam Nederduitschers worden begrepen. 



Pruissen , het eigenlijke Pruissen , wanneer men daaraan al het niet- 

 Pruissische ontneemt , is een landje , niet veel grooter dan het tegen- 

 woordige Nederland. Vanwaar dan die magt en dat aanzien? — Die 

 magt en dat aanzien heeft Pruissen te danken aan een der merkwaar- 

 digste vorsten , die ooit geregeerd hebben , aan zijn eenigen alten feitz. 



Keeren wij tot ons onderwerp terug. — Evenals in de architectuur 

 is het ook in de botanie. Het vinden van zeldzame planten was vroe- 

 ger het groote doel van den botanicus , en hoezeer wij nu ook gaarne 

 zeldzame planten vinden , heeft dit voor de wetenschap betrekkelijk 

 minder waarde dan de bepaling , welke planten het meest algemeen zijn 

 in zekere streken. Hierdoor toch nadert men tot eene juistere kennis 

 van de verspreiding der planten over de oppervlakte der aarde , de plan- 

 tengeographie , die de botanie zoo naauw aan de geologie , aan de me- 

 teorologie , aan de ethnologie en zelfs aan de historie verbindt. 



