370 . TESSEL. 



schutsgodin der kleine kinderen , van wie de Sint-Nicolaas-legende haren 

 eersten oorsprong nam , eene uiting van dezelfde , alles bezielende magt , 

 die als Hallia de afgestorvenen in haren duisteren schoot opnam. Hoe 

 hooger wij in de oudheid opklimmen , des te kleiner wordt het aantal god- 

 delijke wezens , des te edeler , eenvoudiger en natuurlijker de godsdienst. 



Nog leeft op Tessel de herinnering aan die oude godin in de namen 

 van het gehucht Harkebuurt en den HoUeweg, beide niet ver van 

 den berg gelegen. 



Maar ook voor ons heeft de vlierboom nog niet al het geheimzinnige 

 verloren. ITergens toch wordt die boom in het wild gevonden dan in 

 de nabijheid van menschelijke woningen ; overal waar men hem vindt , 

 is men zeker niet ver te zijn van de bewoonde wereld ; in groote 

 wouden komt hij niet of slechts in enkele verspreide exemplaren voor. 

 Hij is een huisboom , en gelijk van onze granen en vele onzer huis- 

 dieren , weet men niet , van waar hij oorspronkelijk is. 



Naauwelijks heeft de landman eene woning gebouwd , of weldra staat 

 moeder vlier op zijn erf. Yan waar komt zij ? Hij weet het niet. 

 Nog leeft bij hem eene flaauwe overlevering van het geloof zijner voor- 

 vaderen , en , bevreesd voor ketterij , ziet hij in 't geheim in dien 

 boom nog de werking der heksen. 



Hoe meer echter onze begrippen worden gezuiverd , — hoe reiner en 

 eenvoudiger onze natuurbeschouwing wordt , — des te meer keeren wij 

 tot de onbedorvene opvatting onzer verre voorvaderen terug. Ook voor 

 ons is dan, in hoogeren zin , do vlierboom een beeld van die onbekende , 

 weldoende magt , die alleen troosten kan in dit leven , die ons meer 

 beschermt en bewaakt dan wij weten , en tot wie wij eenmaal bij ons 

 heengaan wederkeeren als arme , verlatene kinderen tot hunne moeder. 



De zon was ondergegaan. Achter den Burg was de lucht gloeijend 

 rood. Ten zuiden en ten oosten hadden wij een uitgestrekt vergezigt 

 over het zacht glooijcnde land op de zee, die dezen avond zeer blaauw 

 was. Ook hier , op dit kleine vergetene plekje van Europa was het ons 

 goed , en met leedwezen namen wij afscheid van het blocmenrijke eiland, 

 het Isola-bella van Nederland. 



