372 OVER HARING-AAS. 



geweest aan de visschers en kooplieden , want er wordt in de handelscor- 

 respondentie van dien tijd meermalen van gewag gemaakt , dat de ha- 

 ringen in zekere tijden des jaars ongeschikt voor het inzouten waren , 

 iets dat men als eene goddelijke beschikking beschouwde , waartegen 

 niemand raad wist. 



Het eerst treft men hieromtrent meer bepaalde berigten aan in eene 

 verordening van het jaar 1753 , die verscheen toen er van de zijde der 

 kooplieden luide klagten werden aangeheven over de slechte toebcreiding 

 van den haring en nadat eene commissie alles wat de vischvangst en 

 het toebereiden der visschen betrof naauwkeurig onderzocht had. In 

 deze verordening vindt men het volgende : 



„ En daar wij ons allergenadigst hebben laten berigten , dat behalve 

 den vroeger vermelden vetten noordschen haring op zekere tijden des 

 jaars verderop naar het zuiden in de voogdij ÜSTordmor en Bomsdal in 

 het stift Drontheim , en zoo ook in de voogdij Sundmör en de overige 

 in het stift Bergen , eene groote menigte andere haringsoorten voorko- 

 men, als lenteharing, strooharing en zonnenhof haring (Vaar-, Straae- 

 og Solhove Sild) , die meestal tot in Januarij en Februarij blijft , als- 

 mede zomerharing (Sommersild) , die met St. Jan begint , en herfstharing 

 (Höstsild) , die gewoonlijk omstreeks St. Michael komt , welke soorten 

 van haring van groot nut voor den handel zouden zijn , wanneer zij 

 behoorlijk behandeld werden, in plaats dat zij in eenige jaren, door 

 slechte behandeling , aan onze onderdanen van geenerlei voordeel geweest 

 zijn , maar zelfs grootelijks de nordenfjeldsche producten van gezouten 

 haringen gediscrediteerd hebben , tot groote schade van den uitvoerhan- 

 del , — zoo willen wij , dat ten strengste verboden zij , dat geen zomer- 

 haring , van welke soort ook , uit het net genomen , gezouten en toebe- 

 reid mag Avorden , voordat hij drie of vier dagen in het net gehouden 

 is, om intusschen het schadelijk aas te doen ontlasten. Deze handelwijs, 

 van hem in het net te houden , moet van St. Jan tot aan St. Michael 

 duren , maar men moet zoowel aan dezen als aan eiken anderen haring 

 zoo groote ruimte geven , wanneer het net aan het land wordt getrok- 

 ken , dat hij niet sterve." 



Toen deze verordening verscheen , was de haring visscherij aan de 

 kusten van Nordmör , Eomsdal en Söndmör nog niet van zoo veel be- 

 teekenis als die , welke zij daarna verkreeg , hetgeen voor een deel voor- 

 zeker daardoor veroorzaakt werd , dat nu het grootste gedeelte van den 



