OVER HAEING-AAS. 373 



anders door het aas bedorven haring tot een bruikbaar handelsartikel 

 werd. Het schijnt ook , dat de in die verordening gegeven voorschriften 

 aanvankelijk beter vrerden nagekomen , dan het gewoonlijk in dergelijke 

 gevallen geschiedt , hetgeen wel het gevolg zal geweest zijn van de om- 

 standigheid , dat het eigenbelang der kooplieden medebragt voor hunne 

 inachtneming te waken. 



Reeds vóór dien tijd hadden de Hollanders hunne aandacht gevestigd 

 op den door het aas bedorven haring. ïoen de groote Hollandsche ha- 

 ringvisscherij zich tegen het einde der 1 7de eeuw sterk had uitgebreid 

 en het aantal schepen , dat er aan deelnam , meer dan duizend bedroeg , 

 gingen vele van deze ook op de Noorweegsche kust visschen of aldaar 

 haring koopen. 



Daar de groote lenteharing sedert 1758 de kust ten noorden van Ber- 

 gen verlaten had en de mededinging onder de kooplieden toenam , werd 

 de verordening niet zoo stipt gehandhaafd als vroeger , en nu begonnen 

 weder klagten te rijzen over de slechte toebereiding , onder anderen ook 

 daarover , dat aas inhoudende haringen in groote menigte werden in ge- 

 zouten , en velen verlangden , dat de verordening scherper zoude worden 

 toegepast. Men beweerde , dat het op zekere tijden niet voldoende is 

 den haring drie dagen in het net te laten , om hem van het aas te 

 bevrijden , maar dat daartoe tien dagen noodig waren , ja men wenschte 

 zelfs , dat op zekere tijden het gebruik van het gewone net verboden 

 werd en dat men alleen met drijfnetten zoude mogen visschen op grooten 

 afstand van de kust en met fuiken in de diepte , daar men meende be- 

 vonden te hebben , dat op die wijze gevangen haring minder aas bij 

 zich had. Dit werd ook door prof. eatke aangevoerd , toen hij door de 

 regering was uitgezonden om de visscherijen aan onze kusten in de jaren 

 1799 en 1800 te onderzoeken. De voogd biostrup te Nordmör zegt in 

 eene aanmerking bij het plakaat van den 29 Junij 1775, hetwelk ten 

 aanzien van dit punt geheel overeenstemt met de verordening van 1753 , 

 dat het aas bij zomerwarmte op den grond of uit het slijk der zee ont- 

 staat en aan de visschen tot voedsel dient, zoodat het niet mogelijk 

 is hen daarvan te reinigen. Het beste scheen in dien tijd geen visch 

 te vangen. Er werd echter van de zijde der wetgeving weinig in die 

 zaak gedaan. 



Hoewel het dus voor ons land van veel gewigt is het aas van den haring 

 te kennen , zoo wist men tot dusverre daarvan slechts zeer weinig af. 



