374 o VEE HA.EING-AAS. 



Met het woord „aas" bestempelen de visschers en natuuronderzoekers al 

 wat tot voedsel van den haring dient , maar dat dit op verschillende 

 plaatsen en tijden verschilt , bedachten zij niet. Professor sïköm maakt 

 er gewag van in zijne beschrijving van Söndmör , dl. I , p. 160, waar 

 hij zegt, dat het alleen in de lente voorkomt , maar niet elk jaar. Vol- 

 gens hem zoude het een soort van worm of ringworm zijn , die eene roode 

 kleur heeft. Na hem noemt ook bock ') het een wormvormig dier. 

 Later vond steöm ^) , dat het niet een worm , maar een soort van garnaal 

 was , hetgeen ook fabeicius aannam en de soort als Cancer ostacus 

 Tiarengum aanduidde. Ook natuuronderzoekers van andere landen hebben 

 hetgeen zij van het voedsel van den haring wisten medegedeeld. Zoo 

 neemt bloch ^) aan , dat het uit kleine schaaldiertjes en wormen bestaat , 

 terwijl prof. keoijee ^) het voor een soort van garnaal , Mijsis , houdt. 

 In de maag van den Schotschen haring zijn volgens valenciennes eenigc 

 kleine schaaldieren uit de orde der Copepuden gevonden , namelijk Tispe 

 furcata en Canthocamptus Strömn , en prof. müntee ^) zegt, dat het 

 hoofdvoedsel van den haring aan de Pommersche kust een dergelijke 

 copepode , Cyclopsine castor , is , die in brak water leeft. 



Bij mijne onderzoekingen aan onze westkust heb ik gelegenheid gehad 

 het aas der haringen nader te leeren kcauen , daar ik hen deels levend 

 onderzocht heb , deels de mij toegezondene en deels den inhoud der 

 magen van haringen , die door het aas als handelsartikel onbruikbaar 

 waren geworden. 



De visschers verdeelen het aas in drieërlei soort en noemen het roodaas 

 {rödaat) , geel-aas [gulaat) en zwart-aas (.sf«ri^«ö^) of kruid-aas (/.;rw^«fl^i(). 

 Deze benamingen zijn er aan gegeven , deels naar de kleur van het 

 levende aas , deels naar de kleur van de drekstoffen des harings. Daar 

 deze verschillende soorten van aas uit zeer verschillende diervormen 

 bestaan en niet alle even schadelijk voor de toebereiding van den haring 

 zijn , zoo wil ik over iedere soort in het bijzonder spreken. 



Het rood-aas is het meest gewone en daarom ook het best bekende. 



•) Bock , Versuch einer vollstandigen Natur-und JSandelgeschichte des Herings. 

 Königsberg, 1762. 



2) NoRSKK,. Vidensle Selskabs Skrifter , Ng Saminling , 1. Kjöbenhavn, 1784, 

 p. 155. 



^) Oeconomische Naturgeschichte der Fischc Beutschlands , 1782. 



■*) Danniarks Fiske , III, p. 168. 



') Archiv. für Naturgeschichte^ 29 Jahrg. , I, p. 306. 



