OLIJVEN EN CITEOENEN. 381 



olijven en oranjeappelen is zeer groot , zoodat een gansch gezin zijn 

 bestaan vindt op eene kleine uitgestrektheid af hellenden grond , soms 

 niet meer dan een half morgen (Pruissisch , zijnde zulk een morgen 

 ongeveer een vierde van een bunder groot). Trouwens men heeft hier 

 •weinig behoefte , waar men het spreekwoord heeft , dat het landvolk 

 slechts behoeft te ruiken aan een gedroogden visch om daarvan weken 

 lang goed te leven. 



Het hout der olijfboomeu is zeer hard en geeft bij verbranding sterke 

 hitte. Het neemt eene goede politoer aan , maar wordt wegens het 

 knoestige der stammen , evenals wortelhout , slechts tot draai- en fijn 

 schrijnwerk gebruikt. 



De olijf bosschen verheffen zich tot eene hoogte van 1500 voeten boven 

 het vlak der zee ; maar de citroenen of limoenen en de oranje- of 

 sina's-appelen worden meer in de warme dalen geplant. ^Fen kent van 

 deze zoogenaamde goudvruchten (^mala hesperidia) bijna even zoovele 

 verscheidenheden als van onze appelen en peren ; doch die nog niet alle 

 w^etenschappelijk beschreven zijn. A^oor de limoen- of citroenboomen 

 is eene gestadige bevloeijing in den zomer noodzakelijk. Yandaar dat 

 zulke boomgaarden op terrassen in de af helling van het gebergte aan- 

 gelegd zijn , omgeven van kleine ommuurde kanalen , die het water 

 aanvoeren en welke op de sierlijkste wijze met een bevallige varen , 

 het venushaar of capillaire {Adianthum capillus veneris) overgroeid zijn. 

 Hier en daar zijn grootere bekkens aangebragt , om als water-bewaar- 

 plaatsen in den droegen tijd voor deze kanaaltjes te dienen. 



Hetgeen wij in Nederland in het dagelijksch leven citroenen noemen , 

 zijn eigenlijk limoenen [Citnis limonum) , welke vrucht aan beide zijden 

 toegespitst is en van welke men eene zure , de gewone , en eene zoete 

 verscheidenheid heeft. De grove citroen , welke bij ons gekonfijt of 

 op andere wijze ingemaakt wordt en welke dikker schil en meer afge- 

 ronde uiteinden heeft, is Citrus medica. Deze wordt bij Mentone Cessi 

 genoemd , dat wil zeggen gehoohte , omdat zij alleen gekookt en inge- 

 maakt gebruikt wordt. Zij bereiken daar de grootte van een kinderhoofd. 



De limoenen kunnen niet zooveel koude verdragen als de oranje- of 

 sina' .«appelen , welke laatste enkele graden vorst, als zij kort duurt, 

 kunnen velen , hetwelk met de limoenen en citroenen niet het geval is. 

 Zelfs hier zijn zij in de laatste 30 jaren eens door de vorst getroff'en en 

 allen in één nacht omgekomen , zoodat men hier thans geen rcgt oude 



