b ALBUM DEE NATUUE. 



■werpig ovale ligchamen , die bijna evenwijdig aan elkander liggen. Deze 

 vorm herinnert aan dien der hersen-ganglien van eenige maskers , die blind 

 zijn , terwjjl de volkomene insekten van dezelfde soort oogen bezitten. 

 {Compt. rend. , Tom. LXV , pag. 890.) D. L. 



Natuurkundige werktuigen op de wereldtentoonstelling te Parijs. — Aan 



het reeds in den vorigen jaargang van dit b^blad genoemde ofjicielles 

 Ausstellungsbericht , herausgegeben durch das K. K. Osterrecchische central- 

 comité , ontleenen wij nog het volgende : 



1) Werktuigen voor geluidsleer. Het merkwaardigste in dit vak, dat 

 al het overige volkomen in de schaduw stelde , was door e. könig te Parijs 

 geleverd. Voor eene korte vermelding , of van hunne inrigting , öf van de 

 daarmede verkregen uitkomsten zijn geschikt: 



a. De Scheiblersche toonmeter. Deze bestaat hier uit 330 stemvorken 

 en 96 staven voor de hoogste toonen. De acht grootste en diis laagste 

 dezer vorken zijn met behulp van loopers , die op bepaalde merken kun- 

 nen gesteld worden , in staat om alle toonen van 16 volkomen — of zooals 

 PiSKO ze zou noemen , dubbele — trillingen af tot aan 256 dier trillingen 

 toe , met mathematische naauwkeurigheid te stemmen door de stoeten , 

 welke de eene met de andere geeft. De toonen tusschen die van 256 tot 

 die van 4096 trillingen in de seconde zijn vertegenwoordigd door 322 stem- 

 vorken en 86 staven ; terwijl eindelijk boven deze en , daar hoogere toonen 

 niet in de muzijk gebruikelijk of ook bruikbaar zijn , alleen om de grenzen 

 der hoorbaarheid te kunnen bepalen , nog 10 kleinere staafjes voor hoogere 

 toonen daarbij zijn gevoegd. Als algemeene uitkomst van de proeven met 

 deze laatste , kan opgegeven worden , dat de grens der hoorbaarheid van 

 hooge toonen voor menschen in krachtigen leeftijd , tusschen 22,500 en 

 25,000 trillingen in de seconde ligt en dat deze voor hoogeren ouderdom 

 tot 16,000 trillingen daalt; 



h. De stemvork-chronograaf. Als een stemvork voorzien is van een fijn 

 spitsje aan een der uiteinden , dat met dit uiteinde medetrilt en daarbij zich 

 in dwarse rigting heen en weder beweegt over een met een dunne roetlaag 

 bedekte papierreep , die op eene of andere wijze aanhoudend wordt voort- 

 bewogen , dan teekent zij daarbij evenveel duidelijk van elkaar afgescheiden 

 onderdeden van eene seconde aan , als zij trillingen in de seconde verrigt. 

 Is nu nevens die spits nog eene andere aangebragt , die het begin en 

 't einde van eenig verschijnsel op dezelfde reep aanteekent , dan kan men 

 den duur van dit laatste met groote naauwkeurigheid bepalen. König had 

 reeds vroeger dergelijke werktuigen vervaardigd en thans twee daarvan 

 met belangrijke verbeteringen ten toon gesteld. In het eerste worden de 



