WETENSCHAPPELIJK BWBLAD. IJ 



triciteit der aardbaan te hulp roepen , waardoor de aarde dan eens meer 

 tot de zon nadert en er zich dan weder verder van verwijdert. Dit ver- 

 schil kan tot 14.500.000 E. mijlen bedragen. Tijdens de grootste excen- 

 triciteit moest de winter in het noorder halfrond korter , de zomer war- 

 mer geweest zijn. Stones heeft berekend , dat dit 850,000 jaren zoude 

 geleden zijn. Heer doet echter opmerken, dat het verre van zeker is, 

 dat inderdaad de grootere nabijheid aan de zon ook eene grootere warmte 

 heeft voortgebi'agt , maar voegt er toch bij , dat dit , in verband met eene 

 andere verdeeling van land en water , welligt rekenschap van het ver- 

 schijnsel kan geven. Eindelijk bespreekt hij ook nog eene andere hypo- 

 these. Het zonde namelijk mogelijk kunnen zijn , dat , zooals poisson 

 vermoed heeft , de verschillende gedeelten der hemelruimte eene verschil- 

 lende temperatuur hebben. Is dit zoo , dan kan onze aarde , tegelijk met 

 de zon en het geheele planetenstelsel , zich op den weg , dien het door de 

 hemelruimte aflegt, tijdens de miocene-periode op eene warmere plaats 

 bevonden hebben. Hg. 



Stemorganen der insekten. — Voor eenigen tijd heeft dr. h. land gis , in 

 het Zeitsclirift für Wissenschaftliche Zoölogie, XVII, p. 105 — 184, een uit- 

 voerig opstel geplaatst over de onderscheiden wijzen , waarop insekten 

 toonen voortbrengen. Wij ontleenen daaraan alleen zijne beschrijving van 

 de eigenlijke stemorganen der tweevleugelige insekten. Deze zijnf de 

 voorste en achterste stigmata aan het borststuk, welke in bromtoestellen 

 veranderd zijn. Daarvan zijn de achterste , die geplaatst zijn vlak bij het 

 grondstuk der kolfjes , de meest ontwikkelde. Elke bromtoestel bestaat 

 uit vier deelen , t.w. de bromholte , de bromklep , den bromring en de 

 lucht toevoerende trachee. De talrijke borsttracheën vereenigen zich 

 namelijk in dier voege , dat zij onder elk stigma een buisje vormen. Dit 

 verwijdt zich tot een halfbolronde blaas , de bromholte. Dikwijls vertoo- 

 nen zich aan die blaas regelmatige plooijen ; deze worden uitgespannen 

 gehouden door een digt onder de stigma-opening gelegen ring , den brom- 

 ring , waarvan het grootste gedeelte bestaat uit twee boogvormige takken , 

 die te zamen ongeveer eene hoefijzer-vormige gedaante hebben.' Deze 

 takken zijn aan hun smaller einde door een week en rekbaar vlies ver- 

 bonden , maar aan het andere , breedere einde bevindt zich tusschen de 

 beide takken een verbindingstuk, dat als een veer werkt, zoodat daardoor 

 de tegenovergestelde einden der beide takken van elkander af worden ge- 

 dreven , als de bladen van een pincet. Aan dien bromring zijn dunne 

 chitine-plaatjes bevestigd , die als stembanden werken en in trilling gera- 

 ken, wanneer de lucht, hetzij bij den uitgang of bij den ingang, daar 



