40 ALBUM DER NATUUR. — WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



proefnemingen te beslissen, voor welken graad van naauwkeurigheid zijne 

 methode vatbaar was , als die toegepast werd met meer voorzorgen , dan 

 daarbg konden aangewend worden bij de eerste onderzoekingen, welke 

 evenwel reeds zeer bevredigende uitkomsten hadden opgeleverd. Thans 

 heeft hij dit gedaan en in de Monatsherichte der Königliche Akademie zu 

 Berlin , December 1867 , de uitkomsten daarvan openbaar gemaakt. Deze 

 zijn overgenomen in de Archives des sciences naturelles van Maart 1868, bl. 256. 

 Reeds dadelijk had hij daarbij onregelmatigheden waargenomen , b.v. merke- 

 lijk verschillende voortplantingssnelheden verkregen in hetzelfde gas bij het 

 gebruik van verschillende buizen. Spoedig overtuigde hij zich , dat deze niet 

 in de methode haren oorsprong hadden en onderzocht dus de wetten der 

 geluidsvoortplanting m huizen. Daarbij kwam hij tot de volgende uitkomsten. 



1) De snelheid dier voortplanting neemt af met de middellijnen der 

 gebezigde buizen. 



2) Die vermindering is des te merkbaarder , naarmate het voortgeplante 

 geluid eene grootere golflengte heeft. 



3) Een fijn poeder vermindert ook die snelheid als het in naauwe buizen 

 met de lucht, waarin de voortplanting geschiedt, vermengd is en dit wel 

 des te meer naarmate de massa van het poeder grooter is en ook naar- 

 mate dit fijner is. 



4) Als de buis van binnen matgeslepen is en men brengt daarin nog 

 eene andere ruwe oppervlakte , een blad dun metaal of papier b.v. , dan 

 wordt al wederom in naauwe buizen de voortplantingssnelheid daardoor 

 merkbaar verminderd , meer dan dit alleen door de zoo teweeg gebragtc 

 vernaauwing der luchtkolom zou geschieden. 



5) De voortplantingssnelheid in buizen is onafhankelijk van de sterkte 

 van het geluid. 



Deze vertragingen kunnen teweeg gebragt zijn door de wrijving der lucht 

 tegen de wanden der buis. Kundt gelooft evenwel niet , dat deze de eenige , 

 zelfs niet dat zij de voornaamste oorzaak is , maar wijt die vertraging veel 

 meer daaraan , dat de door zamendrukking verwarmde luchtlagen een deel 

 van hunne warmte aan de wanden der buis en aan de in de buis gebragte 

 ligchamen afgeven. 



Als men aanneemt , dat de snelheid van het geluid in de lucht is 332,8 

 meters in de seconde, dan gaven kundt's metingen voor die bij 100' C. 

 388,99. De formule ¥,,„=¥„ j/- (1 + a t) geeft 389,03. 



Kundt heeft deze uitkomsten bekend gemaakt , voor dat hg kon kennis 

 dragen van die van regnault , aangaande welke wij op bl. 20 van dit 

 Byblad berigtten. Eene vergelijking van beider uitkomsten is zeer belang- 

 rijk , vooral om het groote verschil tusschen beider methoden. Ln. 



