WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD 83 



lang is. Merkwaardig daaraan is , dat de schaft telkens na het negende 

 lid weder met een kort lid begint en dat de daarop volgende leden tame- 

 lijk regelmatig in lengte toenemen. Dit doet vermoeden , dat elk negental 

 leden aan het gewei van een jaar beantwoorden. Geinitz heeft iets der- 

 gelijks gevonden bij Calamites varians {Neues Jnhrh. ƒ. Min. etc. 1868 

 p. 590). • Hg. 



Kunstmatige mos-agaten. — De heeren w. chandler koberts en h. j. 

 s. SLACK hebben eenige waarnemingen bekend gemaakt over kiezelzuur 

 in den colloïden toestand. Boven zwavelzuur in het luchtledige gedroogd, 

 vertoont het zich als opaal. Alleenlijk bevat het steeds , ook na lang- 

 durige drooging, 21,4 proc. water, terwijl in natuurlijken opaal 3 tot 12 

 proc. water voorkomt. Bij het doen dezer onderzoekingen , trokken lig- 

 chaampjes hunne aandacht, die in het gedroogde kiezelzuur opgesloten 

 waren en daaraan min of meer het voorkomen van zoogenaamde mos- 

 agaten gaven. Het bleek, dat die ligchaampjes , welke gemeenlijk be- 

 stonden uit vezelen, welke van uit een of meer punten uitstralen, uit 

 cellen waren zamengesteld en inderdaad niet anders waren dan schimmel- 

 draden, die zich zeer gemakkelijk in aan de lucht staande oplossingen 

 van kiezelzuur ontwikkelen en vervolgens b^ de droogleg daarin worden 

 opgesloten. [Quart. Journ. of microsc. science 1868, Julij , p. 105). 



De mogelijkheid erkennende , dat sommige der zoogenaamde mos-agaten 

 langs dien weg daarin opgesloten plantenoverblijfselen bevatten , zoo mag 

 Ref. toch niet nalaten te doen opmerken , dat de zich in mos-agaten be- 

 vindende ligchaampjes in de meeste gevallen dendritische kristallisatiën 

 van mineralen oorsprong zijn. Hg. 



Suiker en alkohol bereid uit korstmossen. — Men weet , dat een groot 

 gedeelte van het weefsel der korstmossen bestaat uit eene stof, die het 

 midden houdt tusschen cellulose en zetmeel. Sten sïenbebg, hoogleeraar 

 aan de geneeskundige school te Stokholm , heeft beproefd , of men daaruit 

 ook suiker (druivensuiker) en alkohol kan bereiden. Hij heeft daartoe 

 voornamelijk het rendieren-mos [Cladonia rangi/erina) gebruikt , dat in 

 Zweden groote uitgestrektheden bedekt , maar ook op onze vaderlandsche 

 heiden veelvuldig voorkomt. Bovendien heeft hij nog twee andere korst- 

 mossen , namelijk de IJslandsche mos {Celraria islandica) en Evernia jubata , 

 aan hetzelfde onderzoek onderworpen. Zonder in de bijzonderheden der 

 bereiding te treden , vermelden wij hier slechts , dat het hem inderdaad 

 gelukt is uit alle drie deze soorten , door behandeling met zwavelzuur of 

 zoutzuur, druivensuiker en daaruit door gisting alkohol te bereiden, en wel 



