WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 85 



welke men van de kaleidophon-staven van wheatstone verkrijgt en even- 

 als deze uit de combinatie van twee trillingen ontstaande, hier die van 

 wat men zou kunnen noemen den vasten en den vrijen arm. Deze figuur kan 

 ook op dezelfde wijze als bij wheatstone's toestel worden zigtbaar gemaakt 

 door een glanzend glasbolletje , dat men op den top der bogt met behulp 

 van wat hars-cement vastmaakt. Zijn de beide armen — de eene , vaste , 

 gerekend van de bogt tot aan het bevestigingspunt — even lang en loe- 

 pen zij evenwijdig , dan zijn beider trillingen geheel of nagenoeg unisoon 

 en men verkrijgt in 't laatste geval een cirkel , die zich met meer of min- 

 der spoed tot een ellips en vervolgens tot eene regte lijn vervormt, om 

 vervolgens weder tot een ellips en tot een cirkel over te gaan. Om de 

 trillingsverhouding der beide armen te veranderen en dus de bekende 

 intervallen f , ^ etc. te verkrijgen , kan men drie verschillende middelen 

 bezigen. Men kan de werkende lengte van den vasten arm veranderen 

 door verandering van de bevestigingsplaats , of men kan den vrijen arm 

 op verschillende plaatsen bezwaren met een kleine metaalmassa , of ein- 

 delijk kan men hetzelfde doel bereiken door veranderingen in den stand 

 der beide armen ten opzigte van elkaar. Is namelijk beider lengte gelijk , 

 maar maken zij in plaats van evenwijdig te zijn een hoek van omstreeks 

 30" met elkaar , dan verkrijgt men de trillingsverhouding 4:5, bij een 

 hoek van omstreeks 45° die van 2 tot 3 , bij eenen van 75^ die van 1 : 2. 

 Baeeett bevond zich het best bij de laatste wijze van verstemming , met 

 de eerste in zoover gecombineerd , dat men , na eerst de begeerde stemming 

 door verbuiging ongeveer verkregen te hebben , de juistheid van het accoord 

 tracht te verkrijgen door het een weinig hooger of lager klemmen van 

 den vasten arm. Ln. 



Demonstratie der Kepplersche wetten met behulp der raagneetkracht. -— 

 Prof. HAGENBACH beschrijft in \\Qi Repertorhimjur Experlinentalphysikvon Ar. 

 CARL IV , S. 117 , een werktuig tot bovenstaand doel. De algemeene in- 

 rigting daarvan willen wij hier trachten weer te geven , terwijl wij voor 

 de bijzonderheden verwijzen naar de uitvoerige beschrijving en de afbeel- 

 dingen in het opgegeven werk. 



Op een houten voetstuk staat vertikaal een ijzeren staaf van omstreeks 

 8 palmen lang en 6 duimen middellijn. Met behulp van geïsoleerd koper- 

 draad , dat in eenige lagen over elkaar daaromheen is gewonden , en eene 

 galvanische batterij kan die staaf tot een sterken elektromagneet worden. 

 Aan het boveneind daarvan is een houten bol aangebragt , die het aan- 

 trekkende centraalligchaam voorstelt. Een bijna een el lange staaf van 

 gehard staal is nu door een ophanging naar Cardanus in het verlengde der 



