4 OVER TLOED EN EB DER ZEE. 



waterstand tot den naastvolgenden. Is alzoo voor eene plaats des middags 

 om 12 uur het water het hoogst, dan zal het des avonds te 6" 12' 30' 

 het laagst en den eerstvolgenden nacht te 12" 25' weder het hoogst zijn. 



Wij weten, dat ook de maan eiken dag 50' later door den meridiaan 

 of het zuiden gaat. ïussehen de verachtering van den maansdoorgang 

 door den meridiaan en die van den vloed heeft er alzoo eene hoogst 

 opmerkenswaardige overeenkomst plaats. 



Eene tweede bijzonderheid, die wij hij deze afwisselende beweging 

 des waters opmerken , is , dat het verschil tusschen den hoogsten wa- 

 terstand , bij den vloed , en den laagsten stand , bij de eb , niet steeds 

 even groot is. Naar aanleiding van herhaalde naanwkeurige waarne- 

 mingen is het duidelijk op te merken , dat de rigting en kracht van 

 den wind hierop een belangrijken invloed uitoefenen. Yv^anneer de wind 

 het water naar onze kusten voert , 'tgeen vooral bij hevige noordweste- 

 winden 't geval is , dan wordt het water het hoogst opgevoerd en be- 

 reikt niet zelden eene hoogte als die van den kruin onzer dijken. Bij 

 langdurige oostewinden is de vloed het geringst en daalt het water bij 

 de eb gewoonlijk het laagst. 



Bij dit verschil in rijzing en daling, dat gezegd kan worden van 

 bijzondere omstandigheden af te hangen , merkt men nog eene derde 

 merkwaardige bijzonderheid op. De hoogste vloeden keeren namelijk na 

 geregelde tusschenpoozen weder en deze periode is zoodanig , dat de 

 hoogste vloeden in den regel plaats vinden ten tijde van volle en nieuwe 

 maan. De laagste vloeden vallen tusschen deze tijdstippen in en treffen 

 alzoo zamen met de kwartieren der maan. De eerste of hoogste vloeden 

 is men gewoon springvloeden te noemen , terwijl de laagste doode tijen heeton. 



Men heeft , door eene lange reeks van met zorg gedane waarnemingen , 

 voor verschillende plaatsen den tijd bepaald , wanneer bij nieuwe of volle 

 maan het water aldaar het hoogst is en dezen tijd den harentijd genoemd. 

 Naar aanleiding van deze tijdstippen , waarvan men tafels heeft zaamge- 

 steld , die in almanakken en werken voor sterre- , aardrijks- en zeevaart- 

 kunde zijn opgenomen , kan men gemakkelijk , wanneer men zich met 

 eene i-uwe berekening tevreden stelt , den tijd van den vloed voor een 

 willekeurigen dag ten naastenbij bepalen. Men ziet namelijk, hoeveel 

 dagen er verloopen zijn sedert nieuwe of volle maan en telt zoo veel maal 

 50 minuten bij den haventijd om nagenoeg den tijd van hoog water voor 

 dien dag te kennen. Den tijd der eb vindt men door bij den gevonden 



