14 OVER VLOED EN EB DER ZEE. 



Dat er behalve deze algemeene periodieke verschijnsels ook eigen- 

 aardige verschijnsels plaats vinden, die afhankelijk zijn van de natuur- 

 lijke ligging der plaatsen , is ligt in te zien en uit het reeds aangevoerde 

 ook gemakkelijk te verklaren. Zoo moet natuurlijk de vloedgolf, als 

 zij uit volle zee in de eene of andere baai , zeeboezem of kanaal 

 wordt opgestuwd , soms den vloed tot eene aanzienlijke hoogte doen 

 stijgen. Zulks is b, v. het geval op sommige plaatsen aan de kust 

 van Frankrijk of Engeland. Zoo bereikt de vloed te Brest eene hoogte 

 van 6 a 7 el. In de baai van St. Malo , aan de westkust van Frank- 

 rijk , en ook in het kanaal van Bristol , aan de westkust van Engeland , 

 bereikt de springvloed soms eene hoogte van 1 3 el. De hoogste vloeden 

 komen echter voor aan de zuid-oostelijke kust van N. -Amerika , waar in 

 de Eundy-baai, tusschen Meuw-Schotland en Nieuw-Brunswijk , het 

 verschil van waterstand soms meer dan 20 el kan bedragen. 



In de ruime zee is het verschil gemiddeld minder dan één el , zoo- 

 als men zulks waarneemt bij sommige geïsoleerd liggende eilanden, 

 zooals b. V. St. Helena. In binnenzeeën , zooals de Oostzee en Mid- 

 dellandsche zee , die door naauwe straten met de groote wereldzeeën zijn 

 verbonden , zijn eb en vloed geheel niet of slechts even merkbaar. 



Voor wij nu overgaan tot de nasporing der oorzaken en de verklaring 

 van deze beurtelingsche verhooging en verlaging van het water , waarbij 

 eene groote vloedgolf zich regelmatig over de oppervlakte der aarde 

 beweegt , moet ik opmerken , dat men in den laatsten tijd ook nog 

 andere eigenaardige bewegingen van het water heeft leeren kennen , die 

 evenwel van vloed en eb wel moeten onderscheiden worden. 



Uit naauwkeurige waarnemingen van den warmtegraad van het water 

 op verschillende tijden, plaatsen en diepten der zee is het gebleken, 

 dat in de keerkringsgewesten op aanzienlijke diepte het water eene 

 temperatuur heeft slechts weinige graden boven het vriespunt. Bij de 

 meerdere hitte dezer gewesten heeft er aan de oppervlakte eene aan- 

 zienlijke verdamping plaats en het door de verdamping in de lucht 

 opgenomen water wordt door het koudere en digtere water uit de diepte 

 aangevuld. Hierdoor ontstaat eene strooming van het water in de rigting 

 van de polen naar den evenaar op gelijke wijze als er ook luchtstroo- 

 men ontstaan. En even als deze worden ook deze waterstroomen door 

 de beweging der aarde om hare as , en bovendien door de verschillende 

 diepte der zee , de ligging van het vaste land en groote eilanden en 

 eilanden-groepen , zeer gewijzigd. 



