OVEE VLOED EN EB DER ZEE. 15 



Deze eigenaardige bewegingen of stroomingen , die wij onder den 

 naam van drijf- of driftstroomen , equatoriaal- en poolstroomen , golf- 

 stroom enz. kennen, zijn van een geheel anderen aard dan eb en 

 vloed , waarover wij spreken , doch oefenen ook op deze een belangrijken 

 invloed nit , waardoor dit verschijnsel nog meer zamengesteld en in 

 alle bijzonderheden moeijelijk te verklaren wordt. 



Om tot de verklaring te komen van de oorzaken van eb en vloed , 

 willen wij kortelijk zamenvatten , wat verschillende , veelvuldige en 

 naauwkeurige waarnemingen op onderscheidene plaatsen en tijden ge- 

 daan , ons aangaande dit verschijnsel geleerd hebben. 



In de eerste plaats hebben wij de eb en vloed als een periodiek 

 verschijnsel leeren kennen , wier periode overeenkomt met den schijn- 

 baren loop der maan om onze aarde. Met eiken dag toch valt de 

 vloed zooveel later in als de maan in een etmaal later door den 

 meridiaan gaat. 



Voorts weten wij , dat de meerdere of mindere hoogte van vloed en 

 eb op verschillende plaatsen afhangen van de natuurlijke ligging dier 

 plaatsen en van de bijzondere gesteldheid van wind en weer ; maar 

 dat onder gelijke omstandigheden er ook eenc maandelijksche periode 

 plaats vindt , die overeenkomt met de betrekkelijke standen van zon 

 en maan , in betrekking tot elkander en onze aarde. Immers hebben wij 

 gezien , dat de hoogste vloeden , springvloeden genoemd , invallen ten tijde 

 van nieuwe en volle maan , dat is op die tijdstippen , als zon en maan 

 in zamenstand of in tegenstand zijn , en alzoo met onze aarde in eene 

 regte lijn staan. Zoo ook , dat de laagste vloeden of doode tijiin invallen 

 ten tijde der kwartieren , dat is : als van de aarde gezien , de zon en 

 maan een hoek van 90^ met elkander maken. 



Verder nog leert de ervaring , dat de springvloeden het hoogste zijn , 

 wanneer zon en maan zich in of in de nabijheid van den evenaar be- 

 vinden , alzoo ten tijde der nachteveningen. 



Eindelijk nog weet men , dat de vloeden , onder overigens gelijke 

 omstandigheden , hooger zijn naarmate de maan , die zich in eenc elliptische 

 baan om de aarde beweegt, ten tijde van nieuwe of volle maan zich 

 digter bij de aarde bevindt. 



Het is uit genoemde feiten ligtelijk af te leiden, dat bij zon en 

 maan de hoofdoorzaken van het verschijnsel gezocht moeten worden 

 en wel dat de maan de krachtigste werking er op uitoefent. 



