16 OVER VLOED EN EB DER ZEE. 



Dat de zon een gewigtigen invloed op de aarde heeft, is genoegzaam 

 bekend. Immers de zon is liet, die de aarde in hare bijna cirkelvor- 

 mige, jaarlijksche baan houdt en de kracht, waardoor zij dit doet , is de 

 kracht, die in alle stofdeeltjes ligt en deze op elkander doet werken , de 

 algemeene aantrekkingskracht. Door haar worden de deelen der aarde, 

 of wel de geheele aardbol , als eene zamenhangende door onderlinge aan- 

 trekking der doelen tot een bol opgehoopte stofmassa aangetrokken. De 

 aarde zoude met eene steeds toenemende snelheid naar de zon vallen , 

 indien zij niet tevens in de ruimte werd voortbewogen. Door deze haar 

 eenmaal medegedeelde beweging in de ruimte , in verband met de aan- 

 trekkingskracht der zon , wordt de rigting van haren loop en de snel- 

 heid, waarmede zij zich op hare baan beweegt, bepaald. 



Eigenlijk heeft er eene wederzijdsche aantrekking en dus ook een 

 wederzij dsch vallen plaats en beide wereldligchamen bewegen zich om 

 een gemeenschappelijk zwaartepunt , dat echter , door de groote uitge- 

 strektheid der zon en hare meerdere stofmassa, die 355,000 maal die 

 der aarde is , binnen de oppervlakte der zon is gelegen. 



Ook de aarde en de maan oefenen eene wederzijdsche aantrekking 

 op elkander uit. De uitwerking daarvan is echter , doordien de aarde 88 

 maal de maan in digtheid overtreft , op de maan meer merkbaar dan op 

 de aarde. De maan , die zich met de aarde om de zon beweegt , wordt 

 op hare baan om de zon door de aarde zoodanig geleid, dat zij van 

 de aarde gezien zich rondom haar schijnt te bewegen ; maar eigenlijk 

 volgens eene slanglinie om de zon loopt. 



Maar hoe brengen wij nu deze werking der algemeene aantrekkings- 

 kracht in verband met het verschijnsel van eb en vloed? 



Het is natuurlijk dat deze wederzijdsche werking van zon en maan 

 op de aarde , als eene zamenhangende massa of als een vast ligchaam 

 beschouwd, eenigermate anders wordt als wij het oog vestigen op het 

 vloeibare gedeelte der aardoppervlakte. Op de ligt bewogen waterdeeltjes 

 kan men de werking der aantrekkingskracht meer in 't bijzonder na- 

 gaan , en het kan ons wel niet bevreemden , dat er bij deze watermassa 

 eene ophooping of verhooging moet plaats vinden naar den kant van 

 waar de werking op haar wordt uitgeoefend. Wij kunnen alzoo ver- 

 wachten , dat er eene verhooging van den waterspiegel moet plaats vinden 

 naar de zijde der zon en alzoo eene vloedgolf moet ontstaan, die in 

 24 uur zich om de aarde beweegt. Ook door de maan zoude er zulk 



